Ένα σημαντικό βήμα προς την αντιμετώπιση της ενδιάμεσης λύσης της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Κάλυμνο, καταγράφηκε το Σάββατο 30 Μαΐου 2026, όταν το Kalymnos News βρέθηκε στις εγκαταστάσεις του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στα Γιανοχώραφα, πάνω από τον Βιολογικό Καθαρισμό, όπου έχει ήδη εγκατασταθεί ο βασικός εξοπλισμός από την ανάδοχο εταιρεία ENACT.
Η εικόνα που αντικρίσαμε δημιουργεί αισιοδοξία. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες συζητήσεων, εξαγγελιών και σχεδιασμών, η Κάλυμνος φτάνει σε ένα σημείο όπου η υποδομή που απαιτείται για τη μεταφορά των απορριμμάτων εκτός νησιού δεν βρίσκεται πλέον στα χαρτιά αλλά μπροστά στα μάτια όλων.
Όμως, όσο σημαντική κι αν είναι αυτή η εξέλιξη, δεν απαντά στο ερώτημα που απασχολεί κάθε Καλύμνιο:
Πότε θα ξεκινήσει η μεταφορά των απορριμμάτων ώστε να σταματήσει οριστικά η καύση στη Χωματερή;
Γιατί αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο. Όχι απλώς να εγκατασταθεί ο εξοπλισμός , αλλά να φύγουν τα σκουπίδια από την Κάλυμνο και να πάψει το νησί να ζει με την εικόνα του σκουπιδότοπου που καπνίζει ημέρα και νύχτα.
Η σύμβαση και ο εξοπλισμός
Η σύμβαση μεταξύ του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και της αναδόχου εταιρείας ENACT υπογράφηκε στις 17 Απριλίου 2026 και προβλέπει την εγκατάσταση και λειτουργία του απαραίτητου εξοπλισμού για τη μεταφόρτωση και μεταφορά των απορριμμάτων.
Σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις του αναδόχου, ο εξοπλισμός περιλαμβάνει:
- Τρία οχήματα μεταφοράς, εκ των οποίων το ένα εφεδρικό, σύγχρονης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας EURO 6.
- Επτά ειδικά containers κλειστού τύπου ή αντίστοιχα ημιρυμουλκούμενα συστήματα συμπίεσης απορριμμάτων.
- Προσωπικό αποτελούμενο από δύο οδηγούς και έναν εργάτη γενικών καθηκόντων.
Ο εξοπλισμός αυτός έχει ήδη εγκατασταθεί στον χώρο του ΣΜΑ και αποτελεί την πρώτη ουσιαστική απόδειξη ότι το έργο περνά από τη θεωρία στην πράξη.
Πώς θα λειτουργεί ο ΣΜΑ
Αρκετοί πολίτες ακούνε για τον Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς πώς θα λειτουργεί.
Με απλά λόγια, τα απορριμματοφόρα του Δήμου θα συνεχίσουν να κάνουν κανονικά την αποκομιδή των σκουπιδιών από τις γειτονιές της Καλύμνου. Όταν γεμίζουν, αντί να κατευθύνονται προς τη χωματερή, θα πηγαίνουν στον ΣΜΑ στα Γιανοχώραφα.
Εκεί, μέσω ειδικής ράμπας, θα αδειάζουν το φορτίο τους σε ειδική χοάνη μεταφόρτωσης. Στη συνέχεια τα απορρίμματα θα συμπιέζονται και θα τοποθετούνται σε κλειστά containers.
Τα απορριμματοφόρα θα επιστρέφουν αμέσως άδεια στο δρομολόγιό τους για να συνεχίζουν την αποκομιδή, ενώ τα containers θα φορτώνονται στα ειδικά οχήματα μεταφοράς και θα αναχωρούν για τον τελικό χώρο διάθεσης,δια θαλάσσης. Σύμφωνα με τη σύμβαση, ο προορισμός των απορριμμάτων είναι ο ΧΥΤΑ Κω.
Τι θα δέχεται και τι δεν θα δέχεται ο ΣΜΑ
Στον Σταθμό Μεταφόρτωσης θα οδηγούνται αποκλειστικά τα σύμμεικτα αστικά στερεά απόβλητα (ΑΣΑ), δηλαδή τα καθημερινά οικιακά απορρίμματα.
Δεν θα γίνονται δεκτά:
- Ανακυκλώσιμα υλικά συσκευασίας.
- Ογκώδη αντικείμενα.
- Πράσινα υπολείμματα και κλαδέματα.
- Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές.
- Μπαταρίες και συσσωρευτές.
- Μεταχειρισμένα ελαστικά.
- Μπάζα και υλικά κατεδαφίσεων.
Όλα αυτά θα πρέπει να οδηγούνται σε άλλη αδειοδοτημένη εγκαταστάση, που θα δημιουργηθεί στην Κάλυμνο με ευθύνη του Δήμου Καλυμνίων .
Και εδώ ακριβώς προκύπτει ένα ακόμη σημαντικό ερώτημα που απαιτεί απάντηση: έχει εξασφαλιστεί ,έχει διαμορφωθεί και αδειοδοτηθεί ο χώρος όπου θα καταλήγουν αυτά τα υλικά;
Το κρίσιμο σημείο: Δεν αρκεί ο εξοπλισμός
Παρά τη θετική εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο ΣΜΑ, η ουσία βρίσκεται αλλού. Η εγκατάσταση του εξοπλισμού είναι αναμφίβολα ένα μεγάλο βήμα. Δεν είναι όμως το τελευταίο.
Για να ξεκινήσει η μεταφορά των απορριμμάτων προς την Κω απαιτούνται δύο κρίσιμες προϋποθέσεις:
Πρώτον, η ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών αδειοδότησης του ΧΥΤΑ Κω.
Δεύτερον, η δυνατότητα νόμιμης και κανονικής υποδοχής των απορριμμάτων της Καλύμνου στον ΧΥΤΑ Κω.
Αυτά είναι τα δύο ζητήματα που θα καθορίσουν πότε – και κυρίως αν – θα ξεκινήσει η μεταφορά των σκουπιδιών εκτός νησιού.
Γιατί όσο ο ΣΜΑ, αν θεωρηθεί ότι είναι έτοιμος να λειτουργήσει και ο Δήμος Καλυμνίων έχει έτοιμο το χώρο υποδοχής των απορριμμάτω που δεν προβλέπεται να μεταφέρονται στο Σταθμό Μεταφόρτωσης, όσο εκκρεμούν οι διαδικασίες που αφορούν τον χώρο υποδοχής στην Κω, τα απορρίμματα θα συνεχίζουν να παραμένουν στην Κάλυμνο.
Δύο χρόνια αναμονής
Αξίζει να θυμίσουμε ότι σε περίπου δύο μήνες συμπληρώνονται δύο χρόνια από τότε που ανακοινώθηκε για πρώτη φορά στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι η καύση στη χωματερή θα σταματούσε και ότι τα απορρίμματα θα μεταφέρονταν στον ΧΥΤΑ της Κω.
Σήμερα, δύο χρόνια αργότερα, υπάρχει σαφώς μεγαλύτερη πρόοδος. Υπάρχουν εγκαταστάσεις, υπάρχει εξοπλισμός, υπάρχει ανάδοχος, υπάρχει σύμβαση.
Όμως το αποτέλεσμα που περιμένουν οι πολίτες δεν έχει ακόμη φανεί στην πράξη.
Τα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το Kalymnos News θέτει ορισμένα εύλογα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή:
Πότε ακριβώς προβλέπεται να ξεκινήσει η μεταφορά των απορριμμάτων προς την Κω και να σταματήσει η καύση στη Χωματερή;
Έχει εξασφαλιστεί και αδειοδοτηθεί ο χώρος στην Κάλυμνο για τα ανακυκλώσιμα, τα ογκώδη και τα υπόλοιπα υλικά που δεν θα γίνονται δεκτά στον ΣΜΑ;
Από πότε θα αρχίσει η καταβολή των οικονομικών υποχρεώσεων προς την ανάδοχο εταιρεία; Από την εγκατάσταση του εξοπλισμού ή από την έναρξη της πραγματικής λειτουργίας του συστήματος;
Τι ισχύει με τις εκκρεμείς νομικές διαδικασίες και τις προσφυγές του Δήμου Κω που έχουν κατατεθεί στο ΣτΕ, σχετικά με τη μεταφορά των απορριμμάτων στην Κω;
Πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης του ΧΥΤΑ Κω;
Η πρώτη φορά που η Κάλυμνος φτάνει τόσο κοντά
Παρά τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά, η σημερινή εικόνα δεν παύει να αποτελεί μία θετική εξέλιξη.
Η Κάλυμνος βρίσκεται κοντά στην υλοποίηση ενός σχεδίου ενδιάμεσης λύσης που θα μπορούσε να δώσει τέλος σε μια κατάσταση που ταλαιπωρεί το νησί επί δεκαετίες. Τα μηχανήματα έχουν εγκατασταθεί. Ο ΣΜΑ έχει πάρει μορφή.Οι υποδομές είναι πλέον ορατές.
Αυτό που απομένει είναι να ξεκαθαρίσουν οι τελευταίες αδειοδοτικές και νομικές εκκρεμότητες και να διασφαλιστεί ότι τα απορρίμματα θα μπορούν πράγματι να γίνονται δεκτά στην Κω.
Μόνο τότε θα μπορεί να δοθεί απάντηση στο ερώτημα που κυριαρχεί στην τοπική κοινωνία: Πότε θα δούμε τα πρώτα containers να φεύγουν από την Κάλυμνο και πότε θα πάψει οριστικά να καπνίζει η Χωματερή;
Μέχρι να συμβεί αυτό, η εγκατάσταση του εξοπλισμού αποτελεί ένα σημαντικό και αισιόδοξο πρώτο βήμα. Το τελικό όμως κριτήριο επιτυχίας δεν είναι τα μηχανήματα που μπήκαν στον ΣΜΑ, αλλά η ημέρα που τα απορρίμματα θα αρχίσουν πραγματικά να μεταφέρονται εκτός νησιού, βάζοντας τέλος σε έναν περιβαλλοντικό εφιάλτη που συνοδεύει την Κάλυμνο εδώ και δεκαετίες.
Βέβαια τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που παραθέσαμε θα πρέπει να απαντηθούν και από την Δημοτική Αρχή.
Δείτε το ενημερωτικό και διαφωτιστικό ρεπορτάζ του Μάμα Χαραμαντά στο video που ακολουθεί:
