Γράφει ο Στέλιος Χαλκίτης
Έρχεται ο άλλος στο βιβλιοπωλείο μου, του λες:
– Αγαπητέ μου, αν δεν έχεις μάσκα να σου δώσω.
– Ξέρεις ότι σύμφωνα με το σύνταγμα, άμα θέλω τώρα, για εσχάτη προδοσία της Ελλάδας, σου ρίχνω τώρα, τώρα επιτόπου, ένα πρόστιμο ενάμισι εκατομμύριο; μου λέει με απειλητικό ύφος!
Σκέφτηκα, «αν του έδινα δύο, θα είχε να μου δώσει ρέστα;» Τελικά, «βρε καλέ μου, βρε χρυσέ μου», πείστηκε να εξυπηρετηθεί στεκούμενος έξω από την πόρτα του καταστήματος.
Συνήθως η γνώμη και οι σχέσεις μας με τους άλλους έχουν χρησιμοθηρικό χαρακτήρα, αυτό είναι-και-δεν-είναι κακό, γιατί μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι πρόκειται για σχέσεις αμοιβαιότητας και, κάπως για να λειτουργήσει η κοινότητα, ο ένας χρησιμοποιεί τον άλλον.
Είναι όμως σχέσεις που αποκλείουν την καταβύθισή μας στο βάθος του άλλου, έτσι ώστε να ψηλαφίσουμε την ποιότητά του. Δεν έχουμε παρά να αναζητήσουμε τον λόγο που συνδιαλεγόμαστε με κάποιους και έχουμε καλή άποψη γι’ αυτούς. Ακόμα και μια δυνατή και μακρόχρονη φιλία το πιθανότερο είναι να εδράζεται σε ωφελιμιστικά κίνητρα. Όμως, όπως συμβαίνει συχνά, για να αλλάξουν κάποια πράγματα, πρέπει να υπάρξει ένα δυνατό σοκ, και σήμερα η πανδημία μας υποχρέωσε να ξανασυστηθούμε και, Θεέ μου, τρόμαξα ποιους ανθρώπους εκτιμούσα, έφριξα στην ανυπαρξία σκέψης, τον ακαταγώνιστο παραλογισμό, την ανευθυνότητα, την παντελή απουσία συναίσθησης καθήκοντος.
Ο άνθρωπος που δεν σκέπτεται δρα γρήγορα, είναι απλό, η σκέψη θέλει χρόνο, και ποια είναι η γρήγορη δράση του απερίσκεπτου ανθρώπου; Η αντίδραση είναι η ταχύτερη δράση. Φυσικά δεν είναι μόνο η απουσία σκέψης που οδηγεί στην αντίδραση, υπάρχουν αυτοί που όλα τα ξέρουν, διαταραγμένες προσωπικότητες που έλκονται από την καταπληκτικότητά τους∙ ας μην ξεχνάμε και αυτούς που βρήκαν ευκαιρία να υπάρξουν, καθώς μέχρι πρότινος νόμιζαν πως δεν τους υπολόγιζε κανείς, νόμιζαν πως ήταν ανύπαρκτοι, τώρα ψελλίζουν κάποιες ανοησίες και υποχρεώνουν σκεπτόμενους ανθρώπους να τους απευθύνονται∙ άλλοι πάλι, άνθρωποι περιωπής –ευτυχώς λίγοι– αντιδρούν διότι, ως αχαλίνωτα βουλιμικοί για κέρδος, επιδιώκουν να εδραιώσουν ανόητους ισχυρισμούς στους αφελείς για να τους εκμεταλλευτούν. Το λέει χαρακτηριστικά ο Γουσταύος Λε Μπον «Είναι φοβερό αν σκεφτούμε την ισχύ που δίνει σε έναν άνθρωπο περιβεβλημένο με κύρος μια δυνατή πεποίθηση ενωμένη με μια υπέρμετρη μικρόνοια…». Και η κατακλείδα τίθεται υπό μορφή ερωτήματος, όλοι αυτοί έχουν δικαίωμα αμφισβητώντας όσια και ιερά –εννοώ την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα–, να θέτουν σε κίνδυνο τη δική μας ζωή