Απ’ τα μαθητικά μου χρόνια θυμάμαι πάντα με νοσταλγία τις σχολικές γιορτές των Εθνικών μας Επετείων. Τους σημαιοστολισμούς, τα όμορφα κείμενα που ανθολογούσαν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές μας, τα επετειακά τραγούδια, τις καταθέσεις των στεφάνων και τις παρελάσεις . Καθώς η ζωή τρέχει σαν το γάργαρο νερό, αργότερα, ως εκπαιδευτικός πια, συνέχισα αυτό που ως παιδί είχα κρατήσει σαν πολύτιμη παρακαταθήκη, έναν κρυφό και αλογάριαστο θησαυρό. Με τη σειρά μου, ήθελα να μεταδώσω στους μαθητές μου τον εθνικό παλμό των σχολικών γιορτών των μαθητικών μου χρόνων, το σκίρτημα στη θωριά της Σημαίας, το ρίγος το δυνατό στ’ άκουσμα του Εθνικού μας Ύμνου, τη συγκίνηση στο ψάλσιμο της «Υπερμάχου Στρατηγού», το φρόνημα το ηρωικό, την κατάθεση της ψυχής σε κάθε σχολική γιορτή που διοργάνωνα με τους συναδέλφους μου.
Για το δάσκαλο και το γονιό, πιστεύω πως το κέρδος από τις σχολικές γιορτές είναι να μάθουν τα παιδιά Ιστορία. Να νιώσουν Χριστό και Ελλάδα. Να κυλήσει στο αίμα τους λίγο από το αίμα το προγονικό. Να κατανοήσουν πόσο λεπτή είναι εκείνη η γραμμή που μπορεί μια γενιά να διαβεί, ώστε από τ’ ανθρώπινα μέτρα να καταταχθεί στο Πάνθεο των Αθανάτων. Χαιρόμουν, όπως είναι φυσικό, που τα παιδιά συμμετείχαν σ ’όλη την προετοιμασία, από τις πρόβες ως την τελική παράσταση. Δεν ήταν άσκοπο χάσιμο μαθήματος, κι ας το έβλεπαν έτσι εκείνη την στιγμή… Ήταν κορυφαία παιδαγωγική και διδακτική διεργασία. Άλλωστε, η προετοιμασία της σχολικής γιορτής είναι ένα βιωματικό μάθημα Ιστορίας. Πώς να μη χαίρεσαι, όταν οι καρδιές των παιδιών πλημμυρίζουν από Ορθοδοξία και Ελλάδα; Και αν πάμε σήμερα κατά τον γκρεμό, είναι γιατί ξεριζώνουμε αυτά τα δύο απ’ τη ζωή μας. Τέτοιοι που είμαστε, πολλά θα πάθουμε, αν δεν πάμε…όπισθεν ολοταχώς.
Τελικά, ποιο είναι το νόημα των σχολικών εορτών; Να ομφαλοσκοπούμε αν το ΟΧΙ το είπε ο Μεταξάς ή ο Λαός; Αν είπε ΟΧΙ ή κάτι που έμοιαζε με ΟΧΙ; Αν η Επανάσταση του ‘21 ξεκίνησε λίγες μέρες πριν ή στις 25 Μαρτίου; Σαν να λέμε πως έκανε η κότα το αυγό ή το αυγό την κότα. Να απομυθοποιούμε τους Ήρωες, να εμμένουμε στις ανθρώπινες αδυναμίες τους, να λοιδορούμε τα Ιερά και τα Όσια, ιδανικά και αξίες που μας στήριξαν στους χαλεπούς καιρούς, αυτά για τα οποία χύθηκε το αίμα των Αγωνιστών; Να διαγράφουμε κάθε αναφορά στην Εκκλησία και στην αιματοβαμμένη προσφορά της στο Γένος; Να ξεριζώνουμε κάθε ρωμαίικο και ορθόδοξο, κατά πώς θέλουν οι σύγχρονοι καιροί; Να γίνουμε μοντέρνοι με ολίγη παγκοσμιοποίηση και μπόλικες «σάλτσες» για πανανθρώπινη ειρήνη και συναδέλφωση των λαών; Να τραγουδάμε και άσματα του ελαφρολαϊκού ρεπερτορίου, ελληνιστί και αγγλιστί, του τύπου «αλήτες, αδέλφια μου πουλιά”; Να μην ξεχνάμε να περνάμε και πονηρά υπονοούμενα, απ’ αυτά που αρέσουν στους δικαιωματιστές της woke κουλτούρας, που είναι της μοδός; Να πετάξουμε και από λίγη προσφυγιά στη μέση, που παντού και μ’όλα δένει; Και έτσι φτιάχνουμε έναν αχταρμά σχολικής γιορτής, που φαίνεται να λέει τα πάντα, μα δε λέει τίποτα.
Προς Θεού, να μην παρεξηγηθώ. Και αυτά πρέπει να τα λέμε στους μαθητές μας. Να τους λέμε για τα άδικα του κόσμου, να τους λέμε για ποια συμφέροντα σκοτεινά γίνονται οι πόλεμοι και ποιοι στο τέλος χύνουν το αίμα τους. Να τους μιλάμε χωρίς σταματημό για ειρήνη, πρόοδο, αλληλεγγύη. Να τους μάθουμε να σέβονται τον άλλο, τον ξένο, τον διαφορετικό. Να βοηθούν έμπρακτα τον εμπερίστατο αδελφό, που έχει άλλο χρώμα και άλλη θρησκεία, που έχασε πατρίδα, ανθρώπους, ζωή. Αυτόν που πνίγεται, για να βρει μια χαραμάδα ελπίδας, να κάνει μια νέα αρχή. Να τους μάθουμε τι είναι να είσαι Άνθρωπος.
Αλλά, στις Εθνικές Επετείους να επικεντρωνόμαστε στην Ιστορία μας, στην Ελλάδα μας. Να τους μάθουμε τι είναι να είσαι Έλληνας και Ελληνίδα. Να τους πούμε για την περήφανη Πατρίδα μας. Να τους πούμε για τις πράξεις των Γενναίων, κάθε φορά που εχθρός επιβουλεύτηκε τη γη μας. Να τους πούμε για τις θυσίες των Προγόνων μας. Να τους πούμε για τα Ιερά και τα Όσια. Να τους πούμε για την Πίστη μας. Παραφράζοντας τον Παλαμά να τους «μεθύσουμε με το αθάνατο κρασί του ‘21», του ΟΧΙ του ’40 και της Εθνικής Αντίστασης.
* ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ-ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΛΕΡΟΥ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ