Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η ενημερωτική και αποκαλυπτική ηλεκτρονική εφημερίδα της Καλύμνου

Θέα της Τελένδου από την Κάλυμνο
Ειδήσεις από Κάλυμνο και γύρω νησιά

Ίμια 30 χρόνια μετά: Τα γεγονότα της 30/31 Ιανουαρίου 1996 όπως καταγράφηκαν στην Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ-Το σήμα που άλλαξε τις ισορροπίες.

Τιμή στη μνήμη των τριών πεσόντων αξιωματικών ΠΝ

Γράφει ο Γεώργιος Δ. Δρόσος,

Ταξίαρχος ε.α.

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, από τη δραματική νύχτα της 30ής προς 31η Ιανουαρίου 1996, όταν η ελληνοτουρκική κρίση στα Ίμια κορυφώθηκε, αποτελώντας ένα από τα πλέον καθοριστικά και τραυματικά επεισόδια της σύγχρονης ελληνοτουρκικής ιστορίας μετά το 1974.

Ήταν μια νύχτα αγωνίας, έντασης και εθνικού πένθους, που δυστυχώς σφραγίστηκε από την πτώση του ελικοπτέρου του Πολεμικού Ναυτικού και τον ηρωικό θάνατο τριών στελεχών του, τα οποία εκτελούσαν το υπέρτατο καθήκον τους προς την Πατρίδα.

  • Υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης
  • Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος
  • Αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός
Οι νεκροί αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού: Ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης (αρ.), ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος (μέση) και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός (δεξιά).
Οι τρεις προτομές των πεσόντων αξιωματικών ΠΝ στα Ίμια από το μνημείο στην Κάλυμνο

Οι τρεις αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού έχασαν τη ζωή τους όταν το ελικόπτερο στο οποίο επέβαιναν απονηώθηκε από τη φρεγάτα «Ναυαρίνο», προκειμένου να εξακριβώσει πληροφορίες για παρουσία τουρκικών δυνάμεων στη Δυτική νησίδα των Ιμίων. Κατά την επιστροφή του, μέσα σε εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες, το ελικόπτερο κατέπεσε στη θάλασσα, βυθίζοντας στο πένθος ολόκληρη τη χώρα.

Όπως κάθε χρόνο, μέσα από το Kalymnos News, τιμούμε τη μνήμη των τριών αξιωματικών του ΠΝ και παράλληλα επανερχόμαστε στα γεγονότα εκείνης της περιόδου που διαδραματίστηκαν στην ευρύτερη περιοχή μας. Για φέτος, το επετειακό αυτό αφιέρωμα επιλέχθηκε να χωριστεί σε δύο διακριτά αλλά αλληλένδετα μέρη:

  • Στο πρώτο μέρος, ένα οφειλόμενο Μνημόσυνο Τιμής και Ευγνωμοσύνης στους τρεις πεσόντες αξιωματικούς.
  • Στο δεύτερο μέρος, η προσωπική μου μαρτυρία και η αναλυτική καταγραφή των γεγονότων, όπως τα έζησα λεπτό προς λεπτό από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ, με έδρα την Κω


ΜΕΡΟΣ Α΄ – Μνημόσυνο Τιμής και Ευγνωμοσύνης

Τριάντα χρόνια μετά, στεκόμαστε με σεβασμό και σιωπή μπροστά στη μνήμη τριών αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, οι οποίοι, κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους, έπεσαν υπέρ Πατρίδος.

Τα ονόματά τους χαράχθηκαν όχι μόνο στα μνημεία, αλλά και στη συλλογική μνήμη του Έθνους. Γιατί υπάρχουν θυσίες που δεν σβήνουν με τον χρόνο· αντίθετα, μετατρέπονται σε ιστορικό και ηθικό σημείο αναφοράς.

Όπως στον Επιτάφιο Λόγο ο Περικλής δεν θρηνεί απλώς τους νεκρούς, αλλά υμνεί το ήθος της πόλεως που τους ανέδειξε, έτσι και σήμερα δεν περιοριζόμαστε στη λύπη. Τιμούμε το φρόνημα που γέννησε αυτούς τους άνδρες: ένα φρόνημα ελληνικό, διαχρονικό, που γνωρίζει ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά φυλάσσεται – συχνά με τίμημα βαρύ.

Εκείνη τη νύχτα, οι τρεις αξιωματικοί δεν κλήθηκαν απλώς να εκτελέσουν μια αποστολή. Κλήθηκαν να σταθούν στο ύψος της εθνικής ευθύνης. Γνώριζαν τον κίνδυνο και τον υπερέβησαν. Το καθήκον δεν επιτρέπει δεύτερες σκέψεις.

Για τις οικογένειές τους, ο χρόνος δεν απάλυνε την απουσία. Ο πόνος παραμένει, βουβός και καθημερινός, μα συνοδεύεται από μια βαθιά, σιωπηλή υπερηφάνεια. Το Έθνος οφείλει να σκύβει με σεβασμό μπροστά σε αυτό το βάρος και να μετατρέπει τη μνήμη σε ευθύνη: ευθύνη ενότητας, εγρήγορσης και ιστορικής συνείδησης.

Το ελικόπτερο που χάθηκε στο σκοτεινό Αιγαίο μετέφερε μαζί του την αγρύπνια της Πατρίδας. Και όταν σίγησαν οι μηχανές του, η σιωπή που ακολούθησε υπενθύμισε σε όλους ότι τα σύνορα δεν είναι γραμμές σε χάρτες, αλλά άνθρωποι που στέκονται όρθιοι όταν η Ιστορία τους καλεί.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του
Υποπλοιάρχου Χριστόδουλου Καραθανάση,
του Υποπλοιάρχου Παναγιώτη Βλαχάκου
και του Αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψού
.


ΜΕΡΟΣ Β΄ – Η Κρίση των Ιμίων από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ

Αυτό που έχει επικρατήσει να αποκαλείται «κρίση των Ιμίων» αφορά στην πραγματικότητα μια αλληλουχία πολιτικών, διπλωματικών και στρατιωτικών γεγονότων που εκτυλίχθηκαν τον Ιανουάριο του 1996 και έφεραν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις στο χείλος της πολεμικής σύγκρουσης. Δεν επρόκειτο για πόλεμο και δεν διεξήχθησαν πολεμικές επιχειρήσεις, όμως εφαρμόστηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες που προηγούνται μιας τέτοιας σύγκρουσης.

Το επιχειρησιακό πλαίσιο και τα στρατιωτικά γεγονότα

Στο δεύτερο μέρος θα αναφερθώ σε κάποια γεγονότα και κυρίως θα εστιάσω στο «ΣΗΜΑ» της τελευταίας στιγμής που άφησε τη Δυτική νησίδα χωρίς στρατιωτικό τμήμα φύλαξης,ένα κομβικό σημείο που άλλαξε τις ισορροπίες στα Ίμια και μέχρι πριν 4 χρόνια δεν ήταν ευρέως γνωστό. Μάλιστα στις φετινές εκπομπές τις αφιερωμένες στα Ίμια το γεγονός αυτό "πρωταγωνιστεί" σε όλες τις συζητήσεις και αναφορές.

Αντιστράτηγος Αθανάσιος Νικολοδήμος-Ταξίαρχος Διοικητής 80 ΑΔΤΕΑ στην "κρίση των Ιμίων"

Την περίοδο εκείνη υπηρετούσα στην 80 Ανωτέρα Διοίκηση Ταγμάτων Εθνοφυλακής Αιγαίου (80 ΑΔΤΕΑ) στην Κω, ως Διευθυντής του 3ου Επιτελικού Γραφείου και Αξιωματικός Επιχειρήσεων, με βαθμό Αντισυνταγματάρχη. Στη θέση αυτή βρισκόμουν από το καλοκαίρι του 1994. Παραθέτω αναλυτική καταγραφή των γεγονότων,κατά χρονική σειρά όπως τα έζησα λεπτό προς λεπτό από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ.

Διοικητής της 80 ΑΔΤΕΑ ήταν ο Ταξίαρχος Αθανάσιος Νικολοδήμος, αξιωματικός με μεγάλη επιχειρησιακή εμπειρία και αίσθηση ευθύνης, ο οποίος αργότερα διετέλεσε Διοικητής ΑΣΔΕΝ, Υπαρχηγός ΓΕΣ και Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς στην Κύπρο.

Να σημειώσω ότι κάποια από τα γεγονότα που θα αναφερθώ καταγράφονται επακριβώς και με κάθε λεπτομέρεια στο βιβλίο «Καταιγίδα στο Αιγαίο» του τότε Διοικητή της 80 ΑΔΤΕΑ, Ταξίαρχου Αθανάσιου Νικολοδήμου,που εκδόθηκε το 2022 σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων ,ενώ έγινε και επνανέκδοση του το 2025 και έχει διανεμηθεί δωρεάν

Τρίτη 30 Ιανουαρίου 1996 – Η ημέρα κορύφωσης

Η ένταση στην περιοχή άρχισε να κλιμακώνεται από τις πρώτες πρωινές ώρες. Στις 04:00 π.μ., με διαταγή του ΓΕΕΘΑ, τέθηκε σε εφαρμογή γενική επιφυλακή του Επιτελείου και των Μονάδων της 80 ΑΔΤΕΑ από τις 06:00 π.μ.

Η ετοιμότητα των αντιαεροπορικών μέσων αυξήθηκε κλιμακωτά. Με πρωτοβουλία του Διοικητή, το σύνολο των Α/Α μέσων τέθηκε σε ετοιμότητα 10 λεπτών, γεγονός που πρακτικά σήμαινε προσωπικό επί των όπλων σε ολόκληρη τη Ζώνη Ευθύνης: Κω, Κάλυμνο, Λέρο, Πάτμο, Αστυπάλαια.

Στις 8.30 πμ. δόθηκε εντολή από ΓΕΕΘΑ-ΑΣΔΕΝ η Ομάδα Καταδρομών από προσωπικό του 5ου ΕΤΕΑ να βρίσκεται σε ετοιμότητα για μετακίνηση 15 λεπτών. Αυτό επέβαλε τα υλικά και πυρομαχικά της Ομάδας να φορτωθούν επί των ελικοπτέρων και η ομάδα να βρίσκεται πλησίον αυτών για επιβίβαση και άμεση αναχώρηση μόλις διαταχθεί. Εδώ να κάνω μία παρένθεση και σημειώσω για την ομάδα αυτή, ότι την προηγούμενη ημέρα Δευτέρα 29 Ιανουαρίου 1996,στις 12.00 το μεσημέρι δόθηκε έγγραφη εντολή (ΣΗΜΑ) από ΓΕΕΘΑ-ΑΣΔΕΝ για συγκρότηση και οργάνωση Τμήματος (ομάδας) 10-12 ανδρών από την Μονάδα Καταδρομών (5ο ΕΤΕΑ) με έδρα την Κω με αποστολή την αποτροπή-αναχαίτιση εχθρικής ενέργειας αποβίβασης ξένων δυνάμεων στα Ίμια. Η ομάδα αυτή οργανώθηκε σε δύο ημιομάδες με επικεφαλής ομαδάρχη Λοχαγό και βοηθό Υπολοχαγό.Η ομάδα μετακινήθηκε στο Ελικοδρόμιο όπου στάθμευαν δύο ελικόπτερα UH-1Η (Χιούι) και με ετοιμότητα για κίνηση σε 15 λεπτά όπου ήθελε διαταχθεί. Επίσης στην έδρα του 5ου ΕΤΕΑ συγκροτήθηκε Διμοιρία (30 άνδρες) ως εφεδρεία με ετοιμότητα δεκαπέντε λεπτών για μετακίνηση με ελικόπτερο ΣΙΝΟΥΚ και ανάληψη αποστολής όπου ήθελε διαταχθεί

Επανέρχομαι και συνεχίζω στην Τρίτη 30 Ιανουαρίου 2026.

Στις 10.45 πμ ώρα εκχωρήθηκε από την ΑΣΔΕΝ στην 80 ΑΔΤΕΑ ο επιχειρησιακός έλεγχος της Μονάδας Καταδρομών (5ο ΕΤΕΑ).

Την ίδια ώρα ενημερώθηκε η ΑΔΤΕΑ από το ΕΘΚΕΠΙΧ-ΑΣΔΕΝ για τη διάθεση δύο Ε/Π APATCHE (Επιθετικά ελικόπτερα)

Στις 2.00 μ.μ. δόθηκε εντολή (ΣΗΜΑ) από το ΕΘΚΕΠΙΧ-ΑΣΔΕΝ για σχεδίαση –μεταφοράς και εγκαταστάσεως της Ομάδας Καταδρομών (από 5ο ΕΤΕΑ) που βρισκόταν σε ετοιμότητα 15 λεπτών στη δυτική νησίδα των Ιμίων. Ώρα αναχώρησης από Κω στις 3.00 μ.μ.

Άμεσα από την 80 ΑΔΤΕΑ εξεδόθη έγγραφη διαταγή για την επιβίβαση της ομάδας στα δύο Ε/Π UΗ-1Η και κίνηση στις 3.00 μ.μ. και εγκατάσταση στη Δυτική νησίδα Ίμια (Λιμνιά). Στην ανατολική νησίδα θα ήταν η Ομάδα ΟΥΚ επτά ανδρών. Την έγγραφη διαταγή παρέλαβε ο Επιτελής του 3ου ΕΓ Ταγματάρχης (ΠΖ) Αθανάσιος Ζάχος που μετέβη στο Ελικοδρόμιο την επέδωσε στον Ομαδάρχη της Ομάδας Καταδρομών και τους κυβερνήτες των Ελικοπτέρων

Στις 2.45 μ.μ. ο Ταγματάρχης (ΠΖ) Αθανάσιος Ζάχος ανέφερε τηλεφωνικά στην Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ, ετοιμότητα αναχώρησης των δύο ελικοπτέρων με την ομάδα καταδρομών για εκτέλεση της αποστολής. Έλαβε οδηγία ότι η αναχώρηση θα γίνει με νέα προφορική εντολή στις 3.00 μ.μ.

Το ΣΗΜΑ της τελευταίας στιγμής – Το κομβικό σημείο

Στις 2.50 μ.μ. πέντε λεπτά μετά, ο Υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ Αντιστράτηγος Νικόλαος Σταμπουλής επικοινωνεί τηλεφωνικά με την Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕ και ζητά το Διοικητή της 80 ΑΔΤΕ.

Συνομιλεί μαζί μου ως υπεύθυνο της αίθουσας Επιχειρήσεων και του αναφέρω ότι τόσο ο Διοικητής όσο και ο Υποδιοικητής ευρίσκονται εκτός Στρατηγείου για επιθεώρηση Μονάδων.

Ακολουθεί ο παρακάτω διάλογος. Υπ’ όψιν ότι ο Υπαρχηγός με γνωρίζει από προηγούμενη συνυπηρέτηση στην Κω, όταν ήταν Ταξίαρχος Διοικητής 80 ΑΔΤΕ το 1991.

Υπαρχηγός: «Γιώργο, τι γίνεται με την ομάδα καταδρομών;»

Δντης 3ου ΕΓ: «Κύριε Υπαρχηγέ έχει επιβιβαστεί στα ελικόπτερα και στις 3.00 μμ θα δοθεί εντολή για αναχώρηση».

Υπαρχηγός: «Επικοινώνησε άμεσα και ενημέρωσε να μην αναχωρήσουν τα Ελικόπτερα γιατί αλλάζει η αποστολή αναφορικά με τον τόπο εγκατάστασης της Ομάδας. Αντί στα Ίμια θα εγκατασταθεί στην Καλόλιμνο στο Φάρο. Θέλεις και έγγραφη διαταγή ή αρκεί η προφορική;»

Δντης 3ου ΕΓ: «Κύριε Υπαρχηγέ οπωσδήποτε θέλουμε τη διαταγή αυτή εγγράφως, πρόκειται για σημαντική αλλαγή και τροποποίηση αποστολής».

Υπαρχηγός: «Σε λίγο θα την λάβετε. Ενημέρωσε τον Ταξίαρχο να επικοινωνήσει μαζί μου».

Άμεσα επικοινωνώ με τον επιτελή του 3ου ΕΓ Ταγματάρχη (ΠΖ) Αθανάσιο Ζάχο στο ελικοδρόμιο και τον ενημερώνω ότι δεν θα αναχωρήσουν τα ελικόπτερα και θα αναμένουν νέα διαταγή. Επίσης ενημερώνω το Διοικητή 80 ΑΔΤΕ που άμεσα επιστρέφει στο Στρατηγείο.

Στο ενδιάμεσο, ο Υπαρχηγός επικοινωνεί τηλεφωνικά με το Διοικητή της 80 ΑΔΤΕΑ Ταξίαρχο Αθανάσιο Νικολοδήμο,που έχει επιστρέψει στι Στρατηγείο, τον οποίο ενημερώνει και επιβεβαιώνει την αλλαγή του προορισμού της ομάδας Καταδρομών και την μεταφορά της στον Φάρο Καλολίμνου

Στις 3.20 μ.μ. τοπική ώρα (13.20 Ζ) λαμβάνεται το Σήμα από ΕΘΚΕΠΙΧ. Το ΣΗΜΑ αναφέρει:

«Διαταχθείσα και συγκροτηθείσα με (α) σχετικό Ομάδα 5ου ΕΤΕΑ μεταφερθεί και εγκατασταθεί νησίδα Καλόλιμνο. Αποστολή αποτροπή-αναχαίτιση ενέργειας αποβίβασης ξένων στο νησί. Μεταφορά με δύο Ε/Π UH-1H. Ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα ΔΜ (Πυρομαχικά,τροφή, νερό) για 4 ημέρες. Αναφερθεί εκτέλεση»

Ήδη από το 3ο ΕΓ της 80 ΑΔΤΕΑ έχει συνταχθεί η νέα διαταγή προς την Ομάδα Καταδρομών. Ο Επιτελής-αγγελιοφόρος Τχης Αθανάσιος Ζάχος επέδωσε τη νέα διαταγή με τελικό προορισμό της Ομάδας στον Φάρο Καλολίμνου αντί στη Δυτική Ίμια.

Στις 3.45 μ.μ. τα 2 ελικόπτερα αναχωρούν για Φάρο Καλολίμνου όπου εγκαθίσταται η Ομάδα.

Στις 5.15 μ.μ. αναφέρεται πέρας εγκατάστασης της Ομάδας των 12 ανδρών στην Καλόλιμνο

Η Δυτική Ίμια έμεινε αφύλακτη.

Αυτό το γεγονός, εκ του αποτελέσματος, αποδείχθηκε ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία της κρίσης. Το βράδυ της κορύφωσης, Τούρκοι κομάντος κατόρθωσαν να αποβιβαστούν στη δυτική νησίδα στην οποία δεν βρισκόταν στρατιωτικό τμήμα χωρίς να γίνουν αντιληπτοί, γεγονός που άλλαξε τις ισορροπίες στο πεδίο.

Αυτό ήταν ένα από τα σημαντικότερα κομβικά σηµεία της Κρίσης των Ιμίων. 

Εδώ τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Ποιοι ήταν οι παράγοντες και τα δεδομένα που επέδρασαν στην απόφαση του ΓΕΕΘΑ να προβεί σε αυτή τη σημαντική τροποποίηση αποστολής την τελευταία στιγμή και στη Δυτική Νησίδα να μην εγκατασταθεί στρατιωτικό τμήμα για φύλαξη και να μην επανδρωθεί όπως αρχικά είχε σχεδιαστεί;

Ήταν μία ενέργεια που είχε ως αποτέλεσμα το βράδυ της κορύφωσης της κρίσης, Τούρκοι κομάντος να διαφύγουν της προσοχής των πλοίων του ΠΝ που επιτηρούσαν την περιοχή και να ανέβουν σ’αυτή που δεν υπήρχε κανένα στρατιωτικό τμήμα.

Είναι το εύλογο και κρίσιμο ερώτημα που τίθεται όλα αυτά τα χρόνια.

Αρμόδιοι για να δώσουν απάντηση σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα πιστεύω ότι είναι οι τότε ηγεσίες του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Βέβαια στα 30 χρόνια που πέρασαν έχουν δοθεί κάποιες δημόσιες απαντήσεις που μπορεί να φαίνονται λογικές, αλλά το τελικό αποτέλεσμα αποδεικνύει ότι η απόφαση δεν δικαιώνει αυτούς που την έλαβαν και την σχεδίασαν.

Ειπώθηκε ότι σύμφωνα με τον σχεδιασμό η Δυτική νησίδα που δεν επανδρώθηκε θα επιτηρείτο και θα φυλασσόταν από το Τμήμα ΟΥΚ που βρισκόταν στην Ανατολική νησίδα και τα πλοία ΠΝ που επιχειρούσαν στην περιοχή, ενώ υπήρχε και οπτική επαφή και επιτήρηση από το Τμήμα που μεταφέρθηκε και εγκαταστάθηκε στο Φάρο της Καλολίμνου.

Επίσης διατυπώθηκε η δικαιολογία ότι στο ΕΘΚΕΠΙΧ και στην πολιτική ηγεσία έφθασαν πληροφορίες από διπλωµατικές πηγές ότι οι Τούρκοι σχεδίαζαν απόβαση τµήµατος στη ν. Καλόλιµνο.

Βέβαια ο αντίλογος στην πληροφορία αυτή µπορούσε να είναι ότι: η διαφορά ή η διαµάχη είναι για τα Ίµια και για κανένα άλλο νησί ή µικρονησίδα. Αν αυτό συµβεί θα έχουµε όλο το δικαίωµα ν’απαιτήσουµε αµέσως την άµεση αποχώρησή του. Άλλωστε αυτό θα µπορούσε να συµβεί και σ’ οποιαδήποτε άλλη µικρονησίδα από τις 125 που υπάρχουν στην Ζώνη Ευθύνης της 80ής Α∆ΤΕΑ ή τις 3.000 σ’ ολόκληρο το Αιγαίο. Οι δύο µικρονησίδες ∆υτική – Ανατολική Ίµια αποτελούν το ίδιο συγκρότηµα, στην ουσία είναι ένας ενιαίος χώρος.

Ότι και να οδήγησε στην απόφαση αυτή εκ του αποτελέσματος, ο σχεδιασμός αυτός αποδείχθηκε ατυχής, αφού το σκότος, η μηδενική ορατότητα, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, που επικρατούσαν στη περιοχή καθιστούσαν αδύνατη την επιτήρηση εξ αποστάσεως.

Είκοσι ένα χρόνια μετά η εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στο φύλλο της Κυριακής 29 Ιανουαρίου 2017 φιλοξενεί άρθρο του Σταύρου Σταθουλόπουλου που διετέλεσε, μεταξύ άλλων, επί μακρόν, σύμβουλος και εκπρόσωπος Τύπου στις Ελληνικές Πρεσβείες Άγκυρας, Βόννης και Βερολίνου με τίτλο «Ίμια: Το παρασκήνιο του 1996 και ο χάρτης-ντοκουμέντο». Το άρθρο αυτό αποκαλύπτει συνομιλίες κατ΄ιδίαν με τον βοηθό υφυπουργό Εξωτερικών, πρέσβη Ινάλ Μπατού, αρμόδιο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό αλλά και με τον γνωστό δημοσιογράφο Μεχμέτ Αλί Μπιράντ. Ο Ινάλ Μπατού χαρακτηρίζει ως βασικό σφάλμα από ελληνικής πλευράς την μη επάνδρωση της Δυτικής Ίμια αναφέροντας «Κάνατε όμως ένα βασικό σφάλμα: Δεν επανδρώσατε τουλάχιστον και άλλη βραχονησίδα των διαμφισβητούμενων Ιμίων». Μάλιστα χρησιμοποιώντας ποδοσφαιρικούς όρους λέει: «Χάναμε 1-0 και ισοφαρίσαμε σε 1-1».

Η 80 ΑΔΤΕΑ «επί ποδός πολέμου».

Επανέρχομαι στο χρονικό των ενεργειών από πλευράς 80 ΑΔΤΕΑ στις 30 Ιανουαρίου 1996.

Λόγω της διαφαινόμενης κλιμάκωσης της καταστάσεως στις 30 Ιανουαρίου από 12.00 το μεσημέρι η 80 ΑΔΤΕΑ προέβη με δική της πρωτοβουλία και στις παρακάτω ενέργειες:

  • Έταξε ανά μία  πυροβολαρχία Πεδινού Πυροβολικού (105 χιλιοστών), Μέσου (155 χιλιοστών) και Βαρέως (8 ιντσών) αρχικά και στη συνέχεια ολόκληρες τις Μοίρες στις προβλεπόμενες θέσεις μάχης με  προωθημένες από μία Πυροβολαρχία 155 χιλιοστών και 8 ιντσών ώστε να δύνανται να  καλύψουν την ευρύτερη περιοχή και ει δυνατόν και τα Ιμια με χρήση «βελτιωμένων βλημάτων».
  • Έταξε όλα τα βαρέα όπλα των Μονάδων της στις θέσεις μάχης καθώς και τα Α/Α Μέσα της.
  • Επάνδρωσε τα ήδη ταγμένα Α/Τ όπλα στις ακτές.
  • Προώθησε στην Κάλυμνο με ιδιωτικό φερυμπότ προσωπικό (Αξιωματικούς και Οπλίτες) οχήματα και πυρομαχικά για ενεργοποίηση της εκεί Πυροβολαρχίας 105 χιλιοστών και την έταξε στην περιοχή Χαλή στο ανατολικότερο ακρωτήρι ώστε με το μέγιστο βεληνεκές της να καλύπτει δια πυρών τη θαλάσσια περιοχή των Ιμίων.
  • Ενίσχυσε με Αξιωματικούς το ΤΕ Καλύμνου για να ανταποκριθεί στη αποστολή του.

Για τις παραπάνω ενέργειες της η ΑΔΤΕΑ ζήτησε την έγκριση της ΑΣΔΕΝ η οποία και δόθηκε στις 6.00 μμ αφού είχαν ολοκληρωθεί ήδη οι ενέργειες της.

Εν τω μεταξύ, στις 4.15 μμ. δόθηκε εντολή από ΕΘΚΕΠΙΧ και ΑΣΔΕΝ επιτήρησης των μικρονησίδων  ΚΟΥΝΕΛΟΝΗΣΙ  (περιφερειακή Αγαθονησίου) και  ΠΙΤΤΑ (περιφερειακή Καλόλίμνου) από το Φυλάκιο Αγαθονησίου και της Ομάδας Καταδρομών από την Καλόλιμνο αντίστοιχα.

Στις 9.00 μμ. διετάχθη από ΓΕΕΘΑ-ΑΣΔΕΝ «οι Μονάδες να τεθούν υπό προειδοποίηση δύο (2) ωρών για κίνηση στους χώρους τελικού προορισμού».

Στις 11.00 μμ. δόθηκε διαταγή κινήσεως όλων των Μονάδων στους χώρους τελικού προορισμού. Ήδη το σύνολο σχεδόν των Μονάδων της ΑΔΤΕΑ βρισκόταν από το μεσημέρι στις θέσεις μάχης.

Στις 11.15 μμ. διετάχθη η επιστράτευση της τοπικής εφεδρείας όλων των μονάδων και η επιστράτευση των Ταγμάτων Εθνοφυλακής.

Η 80 ΑΔΤΕΑ εξέδωσε άμεσα διαταγή επιστράτευσης. Κλήθηκαν στην Αίθουσα Επιχειρήσεων ο Διευθυντής της Αστυνομικής Υποδιεύθυνσης Κω, ο Δήμαρχος Κω, ο Λιμενάρχης Κω και άλλοι εμπλεκόμενοι, οι οποίοι ενημερώθηκαν από τον Ταξίαρχο Διοικητή Αθανάσιο Νικολοδήμο και από τον Υποδιοικητή Συνταγματάρχη (ΤΘ) Γεώργιο Χρονόπουλο και δόθηκαν οδηγίες για το συντονισμό και τη διευκόλυνση της επιστράτευσης.

Άμεσα ξεκίνησε η επίδοση των Φύλλων Ατομικής Προσκλήσεως (ΦΑΠ) στους εφέδρους και τους Εθνοφύλακες.

 Η συγκινητική και αυθόρμητη προσέλευση των Εφέδρων και Εθνοφυλάκων 

Οι καιρικές συνθήκες τη νύχτα 30/31 Ιανουαρίου 1996 ήταν εξαιρετικά δυσμενείς: καταρρακτώδης βροχή, ισχυροί άνεμοι, τρικυμιώδης θάλασσα και το σημαντικότερο ορατότητα σχεδόν μηδενική. Φαινόμενα που επικρατούσαν καθ΄όλη τη νύχτα.

Παρά ταύτα η προσέλευση των Εφέδρων και Εθνοφυλάκων ήταν αυθόρμητη,άμεση, συγκινητική.

Πρόσφατα ο Αντιστράτηγος Αθανάσιος Νικολοδήμος τότε διοικητής της 80 ΑΔΤΕΑ μιλώντας  στην μεγάλη τηλεοπτική έρευνα του Αλέξη Παπαχελά, που προβλήθηκε από τον ΣΚΑΪ την Τετάρτη και την Πέμπτη 21 και 22 Ιανουαρίου 2026, μίλησε με επαινετικά λόγια για τη μαζική προσέλευση με ιδιαίτερη αναφορά στους Καλύμνιου εφέδρους και εθνοφύλακες . Εκείνο που τον εντυπωσίασε βαθιά τον Διοικητή ήταν η αυθόρμητη και μαζική προσέλευση, κυρίως των Καλυμνίων εθνοφυλάκων. Όπως είπε αυτολεξεί, “ήταν τέτοια η προθυμία και των εφέδρων αλλά κυρίως των εθνοφυλάκων, κυρίως των Καλυμνίων, οι οποίοι διακρίνονται έτσι για το υψηλό πατριωτισμό τους, τη λεβεντιά τους θα έλεγα, οι οποίοι ήρθαν όχι αυτοί οι οποίοι έπρεπε, αλλά περισσότεροι να καταγούν, διότι το είχαν πάρει έτσι πολύ πατριωτικά το θέμα“

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τα επίσημα στοιχεία που παρατίθενται στο βιβλίο του. Από τα 4.695 Φύλλα Ατομικής Πρόσκλησης προς επιστράτους της τοπικής εφεδρείας, μέχρι τις 6 το πρωί είχαν επιδοθεί 1.400 και σχεδόν στο σύνολό τους οι προσκληθέντες παρουσιάστηκαν. Στα Τάγματα Εθνοφυλακής της Ζώνης Ευθύνης της 80 ΑΔΤΕΑ, από τους 1.332 προσκληθέντες εθνοφύλακες, προσήλθαν 1.024, ποσοστό 77%, εξαιρετικά υψηλό για τα δεδομένα αιφνιδιαστικής επιστράτευσης.

Ο επίλογος της Κρίσης

Το ΚΥΣΕΑ το οποίο συνεδριάζει στη Βουλή και όχι στον φυσικό του χώρο που σε παρόμοιες κατάστάσεις είναι το ΕΘΚΕΠΙΧ και ύστερα από μαραθώνια σύσκεψη απορρίπτει το ενδεχόμενο ανακατάληψης της δυτικής νησίδας  των ΙΜΙΩΝ  ή τον βομβαρδισμό της όπως εισηγήθηκε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ  Ναύαρχος Λυμπέρης μιας και κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε πολεμική σύρραξη.

Στις 06:10 το πρωί της 31ης Ιανουαρίου, οι Υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών Γ. Αρσένης και Θ. Πάγκαλος ανακοινώνουν την συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με τη μεσολάβηση της Αμερικής. Στο πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο μεταξύ των δύο χωρών Ελλάδας και Τουρκίας και με την καθοριστική συμβολή του Αμερικανικού παράγοντα είχε επέλθει συμφωνία τερματισμού της κρίσεως, απεμπλοκής, απαγκιστρώσεως και αποχωρήσεως  των δυνάμεων  γνωστή ως: «No ships, no troops, no flags» (όχι πλοία, όχι στρατιώτες, όχι σημαίες). Ο επίλογος της Κρίσης και της τραγωδίας είχε ήδη γραφεί.

Στις 06:00 δόθηκε διαταγή:

  • να σταµατήσει η επιστράτευση
  • να απολυθούν οι ήδη καταταγέντες Έφεδροι και Εθνοφύλακες
  • οι Μονάδες να επιστρέψουν στις έδρες τους (στα στρατόπεδά τους).

Ο Διοικητής της Ταξιαρχίας ενηµέρωσε αµέσως το Επιτελείο και τις Μονάδες για υλοποίηση της διαταγής και άρχισε η αντίστροφη κίνηση, αποστράτευση των εφέδρων, επιστροφή των Μονάδων στα Στρατόπεδα τους.

Η κρίση είχε ελεγχθεί και είχε αποφευχθεί μία πολεμική σύρραξη, αλλά σημαδεύτηκε από την πτώση του ελικοπτέρου και τον ηρωικό θάνατο τριών στελεχών του, τα οποία εκτελούσαν το υπέρτατο καθήκον τους προς την Πατρίδα.

«Η Απογοήτευση»

 Το σηµαντικότερο  στο άκουσµα αυτής της εξέλιξης, ήταν ο προβληματισμός και το ηθικό του Προσωπικού (Αξκων, Οπλιτών, Επιστράτων, Εθνοφυλάκων).της 80 ΑΔΤΕΑ

∆εν µπορούσε να πιστέψει το προσωπικό που µε τόσο ενθουσιασµό, καταβολή υπεράνθρωπων προσπαθειών µέσα σε αντίξοες συνθήκες και ύστερα από την πλήρη επιχειρησιακή ετοιµότητα, χωρίς να συµβεί κανένα απολύτως ατύχηµα ή άλλη παρενέργεια, ότι επιστρέφει στα Στρατόπεδα µε την αίσθηση του «ηττηµένου».

Η αντίστροφη αυτή ενέργεια έγινε µε απόλυτη τάξη και πειθαρχία και µέχρι τις 12:00 το μεσημέρι τα πάντα ευρίσκοντο µε ασφάλεια στη θέση τους. Στις 14:00 αναφέρθηκε από την ΑΔΤΕΑ «πέρας επανόδου όλων των Μονάδων στα Στρατόπεδά τους και απόλυση των Εφέδρων Εθνοφυλάκων».

Στη ν. Καλόλιµνο διετάχθη να παραµείνει η Οµάδα των 12 Καταδροµέων που είχε μεταφερθεί την 30  Ιανουαρίου µέχρι νεωτέρας διαταγής από το ΕΘΚΕΠΙΧ.

Για την εφαρµογή του Σχεδίου ανακατάληψης της ∆υτικής Ίµια που είχε συζητηθεί στο ΕΘΚΕΠΙΧ ως ενέργεια και που τελικά δεν υιοθετήθηκε αλλά προτιµήθηκε η διπλωµατική λύση, η ΑΔΤΕΑ δεν έλαβε καµµία διαταγή. Υπήρχε όµως η ετοιµότητα εφαρµογής του για το µέρος που της αναλογούσε.

Κλείνοντας την αναφορά μου στα γεγονότα όπως τα έζησα λεπτό προς λεπτό από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της 80 ΑΔΤΕΑ θα ήταν παράλειψη μου να μήν παραθέσουμε τη σύνθεση της Διοίκησης –Επιτελείου της 80 ΑΔΤΕΑ, των Διοικητών Μονάδων-Ανεξαρτήτων Υπομονάδων και στους Διοικητές και Προϊσταμένους Μονάδων άλλων κλάδων και Σωμάτων Ασφαλείας,με τους οποίους υπήρξε άψογη συνεργασία την περίοδο της κρίσης των Ιμίων εκείνης της εποχής:

Διοίκηση-Επιτελείο 80 ΑΔΤΕΑ κατά την περίοδο της κρίσης των Ιμίων

Διοικητές Μονάδων -Ανεξαρτήτων Υπομονάδων 80 ΑΔΤΕΑ

 Διοικητές και Προϊστάμενοι Μονάδων άλλων κλάδων και Σωμάτων Ασφαλείας,με τους οποίους υπήρξε άψογη συνεργασία την περίοδο της κρίσης των Ιμίων

 Φυσικά εκτός των παραπάνω αξιωματικών τόσο το Επιτελείο, όσο και οι Μονάδες ήταν στελεχωμένες με Αξιωματικούς και προσωπικό, που με επαγγελματισμό και υπευθυνότητα αντιμετώπισαν την κρίση των Ιμίων


30 χρόνια μετά

Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, η μνήμη παραμένει ζωντανή. Όχι για να αναμοχλεύει το παρελθόν, αλλά για να φωτίζει την Ιστορία, να τιμά τους πεσόντες και να υπενθυμίζει ότι η εθνική εγρήγορση δεν είναι ποτέ δεδομένη.

Αυτό είναι το χρέος της μνήμης.
Και αυτό το χρέος υπηρετεί, κάθε χρόνο, το Kalymnos News.

Σχετικά άρθρα

Sun Enterprises
EUROPA
Μαγκούλιας
DNS app
ΑΒ Βασιλόπουλος

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

Μικρές αγγελίες

Διαβάστε επίσης