Ένα ουσιαστικό μήνυμα περιβαλλοντικής ευθύνης, συνεργασίας και ενεργού συμμετοχής εκπέμπει αυτές τις ημέρες η Κάλυμνος, η οποία φιλοξενεί από την Παρασκευή 23 έως και τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 ένα δυναμικό τετραήμερο εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών και ανοιχτών συμμετοχικών δράσεων με επίκεντρο την κυκλική οικονομία, τα μηδενικά απορρίμματα και την κλιματική αλλαγή.
Με κεντρικό τίτλο «Από τη γραμμή στον κύκλο για μηδενικά απορρίμματα – αντιμετωπίζοντας την Κλιματική Αλλαγή», η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να ενώσει τη σχολική κοινότητα, τους πολίτες και τους τοπικούς φορείς σε μια κοινή προσπάθεια μετάβασης σε πιο βιώσιμα πρότυπα παραγωγής, κατανάλωσης και καθημερινής ζωής, δίνοντας έμφαση στη γνώση, την ευαισθητοποίηση και –κυρίως– τη δράση.
Ευρεία συνεργασία φορέων με κοινό όραμα
Οι δράσεις συνδιοργανώνονται από τον Σύλλογο Περιβαλλοντικής Αγωγής & Εκπαίδευσης Νήσου Καλύμνου (ΥΔΝΑ), το Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη (MIO-ECSDE), τη Μεσογειακή Πρωτοβουλία για την Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία (MEdIES), την Έδρα και το Δίκτυο UNESCO για τη Διαχείριση και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη του ΕΚΠΑ, την ΚοινΣΕπ «Ζείδωρος», τους Σχολικούς Συμβούλους Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, το Νικηφόρειο 1ο Γυμνάσιο Καλύμνου και το 1ο Δημοτικό Σχολείο Χώρας Καλύμνου.
Την προσπάθεια στηρίζουν ο Δήμος Καλυμνίων, το Επαρχείο Π.Ε. Καλύμνου και το ΚΕΠΕΑ Πεταλούδων, αποδεικνύοντας ότι η περιβαλλοντική προστασία μπορεί και πρέπει να αποτελεί πεδίο ευρείας σύμπραξης.
Εθελοντικός καθαρισμός και βιωματική μάθηση
Στο πλαίσιο των προγραμματισμένων δράσεων, το πρωί του Σαββάτου 24 Ιανουαρίου 2026, από τις 9:30 έως τις 11:30, πραγματοποιήθηκε εθελοντικός καθαρισμός της παραλίας στα Κασόνια στην Πόθια Καλύμνου, συνοδευόμενος από καλλιτεχνικές και εκπαιδευτικές παρεμβάσεις. Η δράση είχε χαρακτήρα υποδειγματικό και όχι απλώς ποσοτικό, με έμφαση στην κατανόηση της προέλευσης των απορριμμάτων, της διαδρομής τους προς τη θάλασσα και –τελικά– της επιστροφής τους στον άνθρωπο με πολλαπλούς τρόπους.
Ο φακός του Kalymnos News βρέθηκε στο σημείο, καταγράφοντας εικόνες αλλά και ουσιαστικές τοποθετήσεις από ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
«Η κλιματική αλλαγή μάς αφορά άμεσα»
Ο Βασίλης Καλογεράκης, από τον Σύλλογο ΥΔΝΑ, τόνισε ότι πρόκειται για τη δεύτερη ημέρα δράσεων ενός αρχικά τριήμερου προγράμματος που εξελίχθηκε σε τετραήμερο λόγω καιρικών συνθηκών. Όπως σημείωσε, στόχος είναι η εμπλοκή ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας, με παρεμβάσεις σε 18 σχολεία όλων των βαθμίδων, από νηπιαγωγεία έως λύκεια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μικροπλαστικά, στην καταγραφή τους, αλλά και στη συνολική κατανόηση της πορείας των απορριμμάτων. Παράλληλα, αναδείχθηκε ο ρόλος της κομποστοποίησης, με πρακτικά παραδείγματα και την προσφορά κομποστοποιητή στο ΙΕΚ Καλύμνου, ενισχύοντας την ιδέα ότι οι λύσεις πρέπει να είναι εφαρμόσιμες και όχι θεωρητικές.
Ο κ. Καλογεράκης υπογράμμισε ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα τη Μεσόγειο – ένα από τα σημαντικότερα «hotspots» παγκοσμίως – και κατ’ επέκταση όλους τους επαγγελματικούς κλάδους, από την αλιεία μέχρι τον τουρισμό.
Όπως είπε ότι οι προσκελημένοι που συμμετέχουν είναι ο Βασίλης Ψαλίδας από το Μεσογεικαό Κέντρο , ο Νίκος Λουδάρος απ’ την ΚοινΣΕπ «Ζείδωρος» ενώ έχει έλθει και απ τη Βέροια ο πρώην σύμβουλος σχολικών δραστηριοτήτων ο κύριος Κουρουζίδης.
Η διοργάνωση καλύπτεται από πόρους της ΥΔΝΑ με χορηγίες του 1ου Γυμνασίου και συναδέλφων και τη στήριξη στις μεταφορές εν μέρει τον κύριπ Γιώργο Μαρτίνο.
Ο ρόλος του ενεργού πολίτη και της αυτοδιοίκησης
Στη δράση παρευρέθηκε και ο Αντιδήμαρχος Καθημερινότητας Βασίλης Μουσελλής, ο οποίος στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του ενεργού πολίτη, επισημαίνοντας ότι καμία δημοτική αρχή δεν μπορεί να επιτύχει ουσιαστικά αποτελέσματα χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας.
Όπως ανέφερε, η εικόνα των απορριμμάτων που συγκεντρώθηκαν από μια μικρή μόνο έκταση της παραλίας είναι αποκαλυπτική και λειτουργεί ως ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο, ειδικά για τα παιδιά. «Το αποτύπωμα του ανθρώπου στη φύση επιστρέφει σε εμάς», σημείωσε χαρακτηριστικά, καλώντας όλους να γίνουν μικροί πυρήνες αλλαγής για το νησί.
Η επιστημονική διάσταση της κλιματικής κρίσης
Ιδιαίτερα ουσιαστική ήταν και η παρέμβαση του Βασίλη Ψαλιδά από το Μεσογειακό Γραφείο, ο οποίος ανέλυσε με απλό αλλά τεκμηριωμένο τρόπο τις επιπτώσεις της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο και ειδικά στην Κάλυμνο.
Αναφέρθηκε στην άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας, στις συνέπειες για τους σφουγγαράδες και στην εισβολή ξενικών ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος, που διαταράσσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την αλιεία. Όπως τόνισε, πρόκειται για φαινόμενα που οι τοπικές κοινωνίες βιώνουν ήδη και δεν μπορούν πλέον να αγνοούν.
Εκπαίδευση, συνεργασία, συνέχεια
Κοινός παρονομαστής όλων των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη για μακροχρόνιο σχεδιασμό, διαρκή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και στενή συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση αναδεικνύεται ως το βασικό εργαλείο για να αλλάξει νοοτροπία μια κοινωνία και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Η Κάλυμνος, μέσα από αυτές τις δράσεις, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η μετάβαση σε ένα βιώσιμο μοντέλο ζωής δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα – και ξεκινά από τη γνώση, τη συμμετοχή και την ευθύνη όλων μας.
Δείτε αναλυτικά όσα ειπώθηκαν στο βίντεο που ετοίμασαν η Μπέττυ Μαΐλλη και ο Μάμας Χαραμαντάς
