Μια απρόσμενη πολιτιστική αντιπαράθεση προκάλεσε η εμφάνιση κοριτσιών – μελών του Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου με την παραδοσιακή Ολυμπίτικη φορεσιά στην πρόσφατη παρέλαση για την επέτειο της 7ης Μαρτίου στην Κάλυμνο.
Tο Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου, στο πλαίσιο του εορτασμού της 78ης επετείου της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου με τη μητέρα Ελλάδα, θέλησε να τιμήσει όλα τα νησιά του νομού μας. Για τον σκοπό αυτό, νεαρά κορίτσια ντύθηκαν με τις παραδοσιακές φορεσιές κάθε νησιού, φέροντας λευκή κορδέλα στην οποία αναγραφόταν το νησί που εκπροσωπούσαν.
Ο Πρόεδρος της Αδελφότητας Ολυμπιτών Ρόδου «Η Βρυκούς», Αντώνης Μηνά Κωστάκης θεώρησε ότι η παρουσίαση της Ολυμπίτικης φορεσιάς εμφανίστηκε αλλοιωμένη, και προέβη σε δημόσια ανάρτηση , στη σελίδα της Αδελφότητας στο Facebook. Η παρέμβαση, με εμφανώς επικριτικό ύφος και αιχμές για την παρουσίαση της φορεσιάς, προκάλεσε έντονη ενόχληση στο Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου, το οποίο απάντησε με επιστολή της Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου Καλλιόπης Κασσάρα – Τρικοίλη.
Η δημόσια τοποθέτηση του Προέδρου της Αδελφότητας χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ένας μάλλον ανορθόδοξος τρόπος διαχείρισης ενός ζητήματος που αφορά φορείς οι οποίοι υπηρετούν την παράδοση. Αντί μιας άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, επελέγη η δημόσια κριτική μέσω κοινωνικών δικτύων, αφήνοντας μάλιστα σαφείς αιχμές για «παραποίηση της παράδοσης».
Στην ανακοίνωσή του, ο Αντώνης Κωστάκης εκφράζει «έντονο προβληματισμό» για την παρουσίαση της Ολυμπίτικης φορεσιάς από το Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου, υποστηρίζοντας ότι εμφανίστηκε αλλοιωμένη, με απομιμήσεις κοσμημάτων και πρόχειρες προσθήκες που – όπως σημειώνει – δεν έχουν σχέση με τα αυθεντικά στοιχεία της φορεσιάς.
Παράλληλα, κάνει λόγο για πρακτικές που κινδυνεύουν να μετατρέψουν την παράδοση σε «απλό σκηνικό θέαμα», ενώ υπενθυμίζει και παλαιότερη εμφάνιση κοπέλας που έσυρε τον χορό φορώντας την Ολυμπίτικη φορεσιά, κάτι που – σύμφωνα με τον ίδιο – δεν αποτελεί στοιχείο της παράδοσης της Ολύμπου.
Στην ίδια ανακοίνωση αφήνονται σαφείς αιχμές προς το Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου, με την επισήμανση ότι όταν παρουσιάζονται φορεσιές άλλων τόπων θα πρέπει αυτό να γίνεται με γνώση και σεβασμό, διαφορετικά «ίσως θα ήταν προτιμότερο ο κάθε τόπος να προβάλλει τη δική του παράδοση».
Η επιλογή όμως αυτής της δημόσιας και επικριτικής παρέμβασης προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου.
Στην απάντησή της, η Πρόεδρος του ΔΣ Καλλιόπη Κασσάρα – Τρικοίλη εκφράζει τη βαθιά λύπη και τη δυσαρέσκεια του Λυκείου για τη δημόσια ανάρτηση, σημειώνοντας ότι τέτοιου είδους τοποθετήσεις δεν συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαφύλαξη της παράδοσης, αλλά αντιθέτως δημιουργούν αχρείαστη έκθεση και αδικαιολόγητη δυσφήμηση ενός ιστορικού πολιτιστικού θεσμού που επί δεκαετίες υπηρετεί τον ελληνικό πολιτισμό.
Όπως τονίζεται, εάν υπήρχε οποιαδήποτε παρατήρηση ή απορία, ο ενδεδειγμένος δρόμος θα ήταν μια άμεση και ευγενική επικοινωνία μεταξύ των δύο φορέων, ώστε να δοθούν διευκρινίσεις σε πνεύμα συνεργασίας και αλληλοσεβασμού.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η συγκεκριμένη φορεσιά είχε προμηθευτεί από την Κάρπαθο πριν από περίπου 40 χρόνια, με στόχο την όσο το δυνατόν αυθεντικότερη παρουσίαση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου υπογραμμίζει ότι όλοι οι φορείς που ασχολούνται με την παράδοση υπηρετούν έναν κοινό σκοπό: τη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας. Για τον λόγο αυτό, επισημαίνεται ότι ο διάλογος, η συνεργασία και ο αμοιβαίος σεβασμός αποτελούν τη μόνη ουσιαστική οδό για την προστασία της παράδοσης, και όχι οι δημόσιες επιπλήξεις και οι αιχμές μέσω κοινωνικών δικτύων.
Παραθέτουμε στη συνέχεια, κατά χρονολογική σειρά, τόσο την ανακοίνωση – παρέμβαση του Προέδρου της Αδελφότητας Ολυμπιτών Ρόδου «Η Βρυκούς», όσο και την απάντηση της Προέδρου του Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου.
Επιστολή της Προέδρου του Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου
Προς
κ. Αντώνη Κωστάκη
Πρόεδρο της Αδελφότητας ΟΛΥΜΠΙΤΩΝ ΡΟΔΟΥ “H ΒΡΥΚΟΥΣ”
Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να εκφράσουμε τη βαθιά μας λύπη και την έντονη δυσαρέσκειά μας για τη δημόσια ανάρτηση που πραγματοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με την παραδοσιακή φορεσιά της Καρπάθου, η οποία φορέθηκε από μέλος του Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου.
Θεωρούμε ότι δημόσιες τοποθετήσεις αυτού του χαρακτήρα, ιδίως όταν αφορούν έναν ιστορικό και καταξιωμένο πολιτιστικό θεσμό όπως το Λύκειο Ελληνίδων, δεν συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαφύλαξη και την ορθή προβολή της παράδοσης. Αντιθέτως, δημιουργούν αχρείαστη έκθεση και αδικαιολόγητη δυσφήμηση ενός οργανισμού που επί δεκαετίες υπηρετεί με συνέπεια τον ελληνικό πολιτισμό, τις παραδόσεις και τη λαϊκή πολιτιστική κληρονομιά.
Αναγνωρίζουμε απολύτως το ενδιαφέρον και την ευαισθησία που υπάρχει ως προς τη διατήρηση της αυθεντικότητας των παραδοσιακών φορεσιών και την πιστή αναπαράστασή τους. Ωστόσο, σε περίπτωση που υπήρχε οποιαδήποτε παρατήρηση ή ανάγκη διευκρίνισης, θεωρούμε ότι ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος θα ήταν η άμεση και ευγενική επικοινωνία μαζί μας, ώστε να υπάρξει η δυνατότητα διευκρίνισης ή διόρθωσης στο πλαίσιο ενός εποικοδομητικού διαλόγου, με πνεύμα συνεργασίας και αλληλοσεβασμού.
Θα θέλαμε, επίσης, να επισημάνουμε ότι η συγκεκριμένη φορεσιά προμηθεύτηκε από το Λύκειο Ελληνίδων Καλύμνου απευθείας από την Κάρπαθο, με απόλυτο σεβασμό προς την τοπική παράδοση και με μοναδικό σκοπό την όσο το δυνατόν αυθεντικότερη παρουσίαση της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου ,πριν από 40 περίπου χρόνια.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι όλοι όσοι υπηρετούμε την παράδοση και τον πολιτισμό μοιραζόμαστε έναν κοινό στόχο: τη διατήρηση, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής μας ταυτότητας.
Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι ο διάλογος, η συνεργασία και ο αμοιβαίος σεβασμός αποτελούν τον πλέον πρόσφορο δρόμο για την επίτευξη αυτού του σκοπού.
Με εκτίμηση,
Για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου Λυκείου Ελληνίδων Καλύμνου
Η πρόεδρος
Κασσάρα-Τρικοίλη Καλλιόπη