Σε ατμόσφαιρα βαθιάς κατάνυξης και ευλάβειας τελέστηκε την Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026 η Γ΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο στον ιστορικό Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Παναγίας Πορταΐτισσας, στην Αστυπάλαια.
Την ιερή ακολουθία τέλεσε ο εφημέριος του ναού, αρχιμανδρίτης Στάχυς Καψής, παρουσία αρκετών πιστών που προσήλθαν για να αποδώσουν τιμή στην Παναγία και να ζητήσουν τη χάρη και τη σκέπη Της κατά τη διάρκεια της κατανυκτικής περιόδου της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Στην Αστυπάλαια βρέθηκε και ο αγαπητός Κλεάνθης Μαρτίνος, ο οποίος κατέγραψε με τον φακό του στιγμές από την ιερή ακολουθία των Χαιρετισμών, μεταφέροντας εικόνες ευλάβειας και προσευχής από τον ιστορικό ναό του νησιού.
Δείτε ένα μικρό video από την Ακολουθία
Ένας από τους σημαντικότερους ναούς των Δωδεκανήσων
Ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός της Παναγίας Πορταΐτισσας αποτελεί το θρησκευτικό κέντρο της Αστυπάλαιας και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ομορφότερους ναούς των Δωδεκανήσων.
Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1762 από τον όσιο Άνθιμο Κεφαλλονίτη, ο οποίος ίδρυσε και άλλες μονές στο Αιγαίο. Η κατασκευή ολοκληρώθηκε το 1771, ύστερα από εννέα χρόνια εργασιών.
Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία την Πορταΐτισσα της Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, ενώ η εικόνα που φυλάσσεται στο εσωτερικό του αποτελεί πιστό αντίγραφο της περίφημης αγιορείτικης εικόνας.
Αρχιτεκτονική και σημαντικά κειμήλια
Ο ναός βρίσκεται στη Χώρα, στη βάση του Κάστρο των Κουιρίνι, στη θέση «Ροδιά».
Η αρχιτεκτονική του συνδυάζει στοιχεία αιγαιοπελαγίτικης παράδοσης με νεοκλασικές επιρροές. Ξεχωρίζουν:
- το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1766
- ο δεσποτικός θρόνος
- το τριώροφο καμπαναριό με ψευδοϊωνικούς κίονες
Δίπλα στον ναό λειτουργεί το Εκκλησιαστικό Μουσείο Αστυπάλαιας, όπου φυλάσσονται σημαντικά κειμήλια και εικόνες, μεταξύ των οποίων και ένας ξυλόγλυπτος επιτάφιος του 17ου αιώνα.
Το μεγάλο πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου
Η μεγαλύτερη εορτή του ναού πραγματοποιείται στις 15 Αυγούστου, κατά την Κοίμηση της Θεοτόκου. Το πανηγύρι αποτελεί το σημαντικότερο θρησκευτικό και πολιτιστικό γεγονός του νησιού, με εκδηλώσεις που διαρκούν τρεις ημέρες (14–16 Αυγούστου).
Στο πλαίσιο των εορτασμών πραγματοποιείται η περιφορά της ιερής εικόνας, ενώ διοργανώνονται και τα παραδοσιακά παιχνίδια «Κουκάνια», συνοδευόμενα από μουσική και τοπικά έθιμα.
Η πυρκαγιά του 2023 και η αποκατάσταση
Σημαντικές ζημιές υπέστη ο ναός από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το πρωί της 22ας Οκτωβρίου 2023, την ώρα της Θείας Λειτουργίας. Η φωτιά, που πιθανότατα προκλήθηκε από αναμμένα κεριά ή καντήλια, προκάλεσε αναστάτωση στους πιστούς που βρίσκονταν εντός του ναού.
Χάρη στην άμεση κινητοποίηση κατοίκων, εθελοντών και της Πυροσβεστικής, η καταστροφή περιορίστηκε.
Μετά τις απαραίτητες εργασίες αποκατάστασης, ο ιστορικός ναός επαναλειτούργησε τον Αύγουστο του 2024, όταν τη Θεία Λειτουργία τέλεσε ο Μητροπολίτης Λέρου, Καλύμνου και Αστυπάλαιας κ. Παΐσιος
Η επαναλειτουργία του ναού αποτέλεσε σημαντική στιγμή για την τοπική κοινωνία, καθώς ο ναός παραμένει σημείο αναφοράς της πίστης και της παράδοσης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Αστυπάλαιας.