Μιά μικρή μελέτη πάνω στη μεγάλη ουσία της ποίησης του Καλύμνιου ποιητή Σακελλάρη Καμπούρη.-Γράφει η Μαρία Πασχαλίδου*

55

Στο ιδιαίτερο και συχνά αχαρτογράφητο τοπίο της σύγχρονης ελληνικής ποίησης, η περίπτωση του Καλύμνιου ποιητή Σακελλάρη Καμπούρη ξεχωρίζει ως μια διαρκής πρόκληση προς τα καθιερωμένα σχήματα έκφρασης και σκέψης. Με μια γραφή που απορρίπτει τις συμβάσεις και αναζητά επίμονα την ουσία του λόγου, ο δημιουργός διαμορφώνει ένα προσωπικό ποιητικό σύμπαν, όπου η λέξη αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο και η εμπειρία μετατρέπεται σε βαθιά υπαρξιακή κατάθεση.

Η Μαρία Πασχαλίδου επιχειρεί, μέσα από τη δική της διεισδυτική ματιά, να φωτίσει τις πολλαπλές διαστάσεις αυτού του έργου· ενός έργου που δεν περιορίζεται σε αισθητικές αναζητήσεις, αλλά διεκδικεί τη θέση του ως πράξη ελευθερίας, αντίστασης και εσωτερικής αλήθειας. Μέσα από τη μελέτη της, αναδεικνύεται ένας ποιητής ασυμβίβαστος, που επιμένει να κινείται πέρα από τα όρια της «συστημικής» ποίησης, καλώντας τον αναγνώστη σε μια ενεργή, σχεδόν βιωματική συμμετοχή.

Μιά μικρή μελέτη πάνω στη μεγάλη ουσία της ποίησης του Καλύμνιου ποιητή Σακελλάρη Καμπούρη.

Γράφει η Μαρία Πασχαλίδου *

Η ποίηση του Σακελλάρη Καμπούρη,κηρύσσει την αυτονομία της τέχνης των ποιημάτων του κόσμου.Καταφέρνει να βγει έξω από κάθε φαύλο κύκλο ειδών συμμετρίας,προκαλώντας την ποιητική διάθεση και δημιουργεί νέες πραγματικότητες.

Ο ποιητής,δεν ασχολείται μόνο με ένα είδος του λόγου,αλλά με την ουσία του λόγου της ποίησης την οποία διαχέει στην ανθρώπινη ύπαρξη και σε όλες της τις δραστηριότητες.

Η αφαιρετική χρήση του λόγου του,κάνει μονάδα σύνθεσης τη λέξη και όχι τη φράση.Οι ιδέες και τα γεγονότα,εκφράζονται έξω απο το “παραδοσιακό ρεπερτόριο” της κατασκευής ποιημάτων.Η λέξη του ποιητή,θέτει σε κίνηση την προσωπική του επανάσταση και την μετουσιώνει σύμφωνα με τις αντιληπτικές ικανότητες του ατόμου,σε ανάλογο προσανατολισμό.

Ο ποιητής ζει στο δικό του πολιτισμό της γραφής του,έχοντας διαφορετική την ανάπτυξη των αισθήσεων του ατομικού αυτοελέγχου και της πληθώρας των ανοιχτών διαύλων των αισθήσεων και των συναισθημάτων.Σε μια πλήρη ανοιχτότητα,τα νοήματα βρίσκονται στο ύψιστο δυνατό επίπεδο εγρήγορσης και αποκρίσεων και εκτίθενται στην ηθελημένη εμβάθυνση στον εαυτό και στα άπειρα πλαίσια της ερωτικής επιθυμίας.

Ο Σακελλάρης Καμπούρης δεν είναι ο γραφιάς,ούτε ο αντιγραφέας της συστημικής ποίησης.Με τις λέξεις του,υπογράφει το δικαίωμα της εισόδου μας,στη δική του αλήθεια και επιβεβαιώνει τη θεμελιώδη ανικανότητα του να προσαρμοστεί σε μιά ψεύτικη ζωή.

Ασυμβίβαστος,αναζητά τη φωνή της απόλυτης γνησιότητας και ας είναι αυτή που μετατρέπεται σε κατάρα που τον στοιχειώνει.Δημιουργεί το Σύμπαν που ανήκει και του ανήκει και κατευθύνει την επιθυμία του,την ελευθερία του,το όνειρο,την αγωνία,την ψυχή του.

Εκστατικός,άλλοτε ευοίωνος,άλλοτε δυσοίωνος ο ποιητής,έρχεται σε επαφή επικίνδυνη και ιερή με τη μονιμότητα,όμως και με την εναλλαγή και την παροδικότητα.

Η σαρωτική επήρεια του ερωτισμού του λόγου του,αποτελεί τον πυρήνα των όψεων των ποιημάτων του,μπροστά στην οποία ωχριούν τα αναγνωστικά συμβόλαια και τα τυπικά πορτραίτα των δημιουργών της κουλτούρας του συστήματος.

Το έργο του πραγματώνει τα προστάγματα της διαφάνειας της γραφής και των ικριωμάτων αυτής,την επικαιρότητα,την τεχνική της εξόρυξης των συναισθημάτων και διαμορφώνει σχήματα ικανά να εξάψουν τα αισθητήρια του κοινού.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο συνδυασμός του λιτού λεξιλογίου και των σύντομων φράσεων δημιουργεί έναν λόγο αδιάλειπτα συνεχή επιταχύνοντας πάντα το μάξιμουμ της συνοχής,όπως ακριβώς της αναπνοής των έμβιων όντων που πρέπει διαρκώς να σταματά για να ανανεώνεται,όμως παραμένει συνεχώς διαρκής.

Η τοποθέτηση του Σακελλάρη Καμπούρη στον κόσμο της ποίησης έχει να κάνει με την κατάλυση των ορίων και η λακωνική επιτομή του,διανοίγει ένα μέτωπο απόλυτης καθαρότητας και δεσπόζει σπάνια και σπουδαία,καθιστώντας το τέλος ενός στίχου επιβεβλημένη αρχή του επόμενου.

Ο πραγματικός αναγνώστης του έργου του,μπορεί να διακρίνει και την δική του φιγούρα,ίσως και το πρόσωπο του,αλλά και το που στέκεται μέσα σε όλη αυτή την εικόνα που και ο ίδιος θωρεί.

Είναι σαφές ότι ο ποιητής ενισχύει την παρουσία μας,χάρη στην υψηλή ενσυνειδησία που ζει μέσα στο ποίημα του,παράγοντας πνευματικό προϊόν και μας επιτρέπει τη συμμετοχή καλώντας μας σε μιά διατάραξη όποιου αναγνωστικού εφησυχασμού.Αυτό είναι και το κεντρικό στοίχημα μιάς ποίησης όπως αυτής.

Ο Σακελλάρης Καμπούρης δημιουργεί την προσωπική του αυτάρκεια με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία,αισθητικά ελεγχόμενα και κάποιες φορές συνδυασμένα με το καθολικό,το άμεσο και εξομολογητικό.Καθόλου απαθής στην ερωτική γοητεία και ευφορία,χωρίς απόσταση ασφαλείας,παρά μόνο προς το αποσαθρωμένο παρόν που όλοι μας ζούμε.

Ο υποβλητικός λόγος και η μαγεία της απλότητας των λέξεων,η πλαστικότητα και η στερεότητα των νοημάτων μέσα σε έναν διάχυτο ψυχισμό,συνδηλώνουν την φαντασμαγορία τη μοναδική και ανεπανάληπτη με έναν τεράστιο δικό της όγκο,της ποίησης του,σαν κάτω απο τον μεγεθυντικό φακό της μουσικότητας της ηδονής και της οδύνης.

Ο ποιητής δηλώνει με επίσταση την απόσταση και την ασυμφωνία του με τους “συνετούς” τους ενταγμένους στη δούλεψη του αποδεκτού,τους συνενόχους του κόσμου των δημίων.

Ως εξαίρετος δημιουργός αντιπαραθέτει το όραμα ενός καλύτερου κόσμου,βρισκόμενος σε συνεχή εγρήγορση,ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ ΕΡΓΑΤΗΣ,ανορθόδοξος και μη θεσμοθετημένος.

Ακολουθεί τη γνησιότητα και την αναζήτηση της γνώσης δημιουργώντας τις δικές του αποστάσεις απο τα κοπάδια της “άλλης μεριάς” και μετατρέπει απερίσπαστος το ιδεώδες,σε ιδεολογία της ανατροπής και της ΗΘΙΚΗΣ του.

Μένει μακριά από την τάξη που οι αρρωστημένοι της ματαιοδοξίας,της προκλητικότητας,των δημοσίων σχέσεων και της υπεροψίας,προσπαθούν να συντρίψουν την εντιμότητα,την αλήθεια και τον σεβασμό.

Ο Σακελλάρης Καμπούρης είναι ο Νομοθέτης,ο Πυρακτωμένος της Αυτοπυρπόλησης,γιατι είναι αυτός ο μοναδικός τρόπος να εκμηδενίσει τα δεδομένα του όχλου και να μεταμορφώσει την ανοιχτή πληγή σε πηγή,σε ποίηση ως πεπρωμένο.

Ο αγαπημένος Καλύμνιος ποιητής,έγινε δεκτός στην Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών ως πάρεδρο μέλος,στη ηλικία των 17 ετών και ως τακτικό μέλος στα 28 του.Το 2019 ζήτησε την οριστική του διαγραφή από την “πάλαι ποτέ” ιερή αυτή Εταιρία και αποχώρησε απο αυτήν,μη θέλοντας να ανήκει σε κάτι που δεν τον εκφράζει και έχει χάσει την αίγλη και την αξία των όσων αντιπροσώπευε κάποτε.

Σήμερα η βιβλιογραφία του απαρρίθμει 11 ποιητικά βιβλία(έντυπα και ηλεκτρονικά) καθώς και δεκάδες δράσεις ως:

  • Διευθυντής του «Κέντρου Μελέτης Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γιάννης Χατζίνης» στην Καλλιθέα Αττικής..
  • Ιδρυτής της «Εταιρείας Τεχνών και Γραμμάτων Νέος Πνευματικός Κύκλος».
  • Συντονιστής του «Νέου Πνευματικού Κύκλου Καλλιθέας».
  • Ειδικός συνεργάτης σε θέματα λογοτεχνίας, του Πολιτιστικού Οργανισμού, του Δήμου Καλλιθέας.
  • Σύμβουλος έκδοσης του περιοδικού «Πνευματική Ζωή»,υπό την σκέπη του γίγαντα των γραμμάτων Μιχάλη Σταφυλά.

Διετέλεσε λογοτεχνικός συνεργάτης διαφόρων περιοδικών και εφημερίδων ποικίλης ύλης, σε θέματα βιβλιοπαρουσίασης και κριτικής λογοτεχνίας, συνήθως με δική του στήλη.

Έχει παρουσιάσει δεκάδες νέων, σύγχρονων και παλαιών λογοτεχνών, σε διάφορες εκδηλώσεις, σε πανεπιστήμια και φιλολογικούς χώρους, καθώς και στα έντυπα μέσα,στα οποία συνεργαζόταν.Ασχολήθηκε επίσης με την κριτική της ποίησης και την δοκιμιογραφή.Πολλοί έγκριτοι λογοτέχνες από τους παλιούς και αναντικατάστατους,ασχολήθηκαν και έγραψαν για το έργο του, με θετικές κριτικές, σε περιοδικά,επιστολές και εφημερίδες.Έζησε από κοντά τον ποιητή μας Μιχάλη Κατσαρό(τον αντισταθείτε),τον ποιητή Θανάση Άνθιμο(τον αιρετικό της ποίησης),τον Γιάννη Μαγκλή(τον αγωνιστή),τον Μιχάλη Σταφυλά(τον γίγαντα του πνεύματος) κ.α. τους οποίους θεωρεί δασκάλους του στο ήθος του λογοτέχνη και στη γραφή.

Οι περισσότερες λογοτεχνικές του δράσεις, έγιναν ως τα 35 χρόνια του, αφού από το 2000 επέλεξε, για δεοντολογικούς λόγους, να αποσυρθεί γενικά από τον χώρο της λογοτεχνίας. Αποσύρθηκε και από την συγγραφή, για μια περίπου 15ετία. Άρχισε να γραφεί και να δημοσιεύει εκ νέου, από τον Φεβρουάριο του 2014, κυρίως σε διάφορα ηλεκτρονικά μέσα.

Σήμερα στα 60 του χρόνια,ζει στο αγαπημένο νησί του την Κάλυμνο,γράφοντας και δημοσιεύοντας σε τοπικές εφημερίδες και στο facebook μακριά από τα κοινά και από τις δημόσιες σχέσεις της “κλίκας” ,φανερής και αέναης και των λογοτεχνικών εταιριών.

                                                   ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • “Στα 17 μου Σκαλοπάτια”, (σχολική ανθολογία), εκδόσεις Πνευματικού Κέντρου Καλλιθέας, Καλλιθέα 1983,
  • “Άσκηση”, (ποιητική συλλογή), έκδοση: Ε.Μ.Α.Ε., 1984,

*Η Μαρία Πασχαλίδου είναι επαγγελματίας μουσικός και ενεργό μέλος στη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης από το 1993. Έχει συνεργαστεί με όλες της ορχήστρες της πόλης και υπήρξε μέλος ensembles και χορωδιών για μία δεκαετία. Έχει πραγματοποιήσει δεκάδες συναυλίες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Έχει δίπλωμα με “Άριστα παμψηφεί” και Α’ Έπαινο στο Φαγκότο και πτυχία στα Ανώτερα θεωρητικά και στην Ενοργάνωση από το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης και το Δημοτικό Ωδείο Βόλου. Έχει εκδώσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και ένα πεζογράφημα στις εκδόσεις Γερμανός. Είναι μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος, της Εύξεινου Λέσχης Θεσσαλονίκης και διετέλεσε γραμματέας της Καλλιτεχνικής Επιτροπής της Αμφικτυονίας Ελληνισμού. Η γραφή της αριθμεί εκατοντάδες ανέκδοτα ποιήματα, κείμενα, παραμύθια και κριτικές. Γράφει σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά και ποίησή της υπάρχει μέσα σε συλλογικές ανθολογίες και blogs. Ποιήματά της έχουν μελοποιηθεί από τον αείμνηστο Δημήτριο Θέμελη. Γράφει κριτική τέχνης και κάνει παρουσιάσεις και αναλύσεις βιβλίων. Το έργο της βρίσκεται στις βιβλιοθήκες του τμήματος της Φιλοσοφικής και της Σύγχρονης Ελληνικής Λογοτεχνίας του Α.Π.Θ. και χρησιμοποιείται ως πρότυπο στη διδασκαλία ποίησης και σε σεμινάρια γραφής. Επίσης έχει βραβευθεί για το έργο της και τα βιβλία της βρίσκονται σε βιβλιοθήκες Δήμων, νοσοκομείων, ιδρυμάτων, φορέων και σχολείων.