Σήμερα Σάββατο του Λαζάρου (4 Απριλίου 2026), η εκπομπή «Καλημέρα» της Φαίης Μαυραγάνη στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ φιλοξένησε σε απευθείας σύνδεση από το Άγιο Όρος τον Αγιορείτη μοναχό Νικήτα Κυπραίο.
Με καταγωγή από την Κω και την Κάλυμνο, ο μοναχός Νικήτας είναι γνωστός όχι μόνο για τη μοναχική του πορεία, αλλά και για το ιδιαίτερο μεράκι του στη μαγειρική. Διακονεί ως μάγειρας στο Κελί της Παναγίας Πορταΐτισσας, ένα από τα πιο απαιτητικά διακονήματα, καθώς καθημερινά ετοιμάζει φαγητό τόσο για τους μοναχούς όσο και για τους επισκέπτες.
Η μαγειρική ως μυσταγωγία
Η μαγειρική στο Άγιο Όρος δεν αποτελεί απλώς μια καθημερινή ανάγκη, αλλά μια βαθιά πνευματική διαδικασία. Με αγνά υλικά, αγάπη και εμπειρία που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά μοναχών, η αγιορείτικη κουζίνα βασίζεται στην απλότητα και τη σοφία της παράδοσης.
Η φύση του Αγίου Όρους προσφέρει απλόχερα τα απαραίτητα: άγρια χόρτα, βότανα και καρπούς, που συλλέγονται και αποξηραίνονται για χρήση όλο τον χρόνο. Όπως εξήγησε, τα αρωματικά φυτά – όπως αγριοσέλινο, αγριόπρασο και καυκαλήθρες – χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν τη γεύση, ιδιαίτερα σε περιόδους νηστείας όπου τα φαγητά είναι συχνά άλαδα.
Το μενού της ημέρας και τα μυστικά της φύσης
Με αφορμή το Σάββατο του Λαζάρου, ο πατέρας Νικήτας παρουσίασε το λιτό αλλά γευστικό μενού της ημέρας: χταπόδι με παπαρούνες, λευκό ταραμά με λεμόνι, ελιές και ψωμί. Όλα τα υλικά, όπως επεσήμανε, προέρχονται από το περιβόλι ή τη θάλασσα, συλλεγμένα με προσωπική φροντίδα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο «ριζάρι», ένα φυσικό βότανο που χρησιμοποιείται για τη βαφή των πασχαλινών αυγών, δίνοντας ένα βαθύ κόκκινο χρώμα – μια πρακτική που διατηρείται αναλλοίωτη στον χρόνο.
Παράδοση και φιλοξενία
Η κουζίνα του Αγίου Όρους λειτουργεί και ως χώρος φιλοξενίας. Ο μοναχός Νικήτας μπορεί να μαγειρεύει καθημερινά για λίγους επισκέπτες, όμως σε περιόδους εορτών,πανηγυριών και αγρυπνιών ο αριθμός φτάνει ακόμη και τα 1.000 άτομα. Για τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα, το μενού προσαρμόζεται, με ιδιαίτερα πιάτα όπως ψάρι με κρεμμυδόζουμο και «μαγειρίτσα» με μανιτάρια και συκωτάκια ψαριού.
Όπως υπογράμμισε, οι συνταγές αυτές δεν είναι προσωπικές δημιουργίες, αλλά πολύτιμη παρακαταθήκη από παλαιότερους μοναχούς, ενώ σημαντικό ρόλο στη γεύση παίζει και ο παραδοσιακός τρόπος μαγειρέματος με ξύλα.
Τα λαζαράκια και το μήνυμα των ημερών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα λαζαράκια, το παραδοσιακό γλύκισμα του Σαββάτου του Λαζάρου. Ο πατέρας Νικήτας εξήγησε πως πρόκειται για ένα έθιμο αφιερωμένο κυρίως στα παιδιά, τα οποία τραγουδούν τα κάλαντα και προσφέρουν τα γλυκίσματα ως συμβολικό δώρο αγάπης.
Κλείνοντας τη σύνδεση, αντάλλαξε ευχές με τη Φαίη Μαυραγάνη, μεταφέροντας το μήνυμα των ημερών: υγεία, αγάπη και καλή Ανάσταση σε όλο τον κόσμο.
Δείτε το σχετικό απόσπασμα από την εκπομπή “ΚΑΛΗΜΕΡΑ”
