Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η ενημερωτική και αποκαλυπτική ηλεκτρονική εφημερίδα της Καλύμνου

Θέα της Τελένδου από την Κάλυμνο
Ειδήσεις από Κάλυμνο και γύρω νησιά

Όταν η λαϊκή σοφία συναντά τη θάλασσα και την καλύμνικη ντοπολαλιά: "Το χταπό(δ)ι και το ίστικο χωρίζει αντρό(γ)υνα" -Του Γιάννη Αντ. Χειλά*

Η θαλασσινή παράδοση της Καλύμνου δεν αποτελεί μόνο κομμάτι της ιστορίας του νησιού, αλλά έναν ανεξάντλητο θησαυρό λαϊκής σοφίας, γλώσσας και βιωμάτων, που συνεχίζει να εμπνέει και να διδάσκει. Μέσα από τις παροιμίες, τα καταλόγια, τις ιστορίες των σφουγγαράδων και των ψαράδων, αλλά και την αυθεντική καλύμνικη ντοπολαλιά, διασώζονται τρόποι σκέψης και έκφρασης που γεννήθηκαν δίπλα στο κύμα και άντεξαν στον χρόνο.

Με το νέο του θαλασσινό καταλόι, ο δάσκαλος, συγγραφέας, λαογράφος και υπεύθυνος του Ναυτικού Μουσείου Καλύμνου, Γιάννης Αντ. Χειλάς, επιστρέφει σε έναν γνώριμο κόσμο, όπου η λαογραφία συναντά τη σάτιρα, η ιστορική γνώση συνομιλεί με τη λαϊκή αφήγηση και η ντοπιολαλιά μετατρέπεται σε πολύτιμο φορέα πολιτιστικής μνήμης. Μετά τα ναυτικά δοκίμια που προηγήθηκαν, ο συγγραφέας επιλέγει αυτή τη φορά έναν πιο ανάλαφρο, αλλά εξίσου ουσιαστικό δρόμο, αναδεικνύοντας μια από τις πιο χαρακτηριστικές θαλασσινές κουβέντες της Καλύμνου: «Το χταπό(δ)ι και το ίστικο χωρίζει αντρό(γ)υνα».

Πίσω από την εύθυμη αυτή λαϊκή ρήση κρύβεται ένας ολόκληρος κόσμος εμπειριών. Το χταπόδι, ένα από τα πιο ξεχωριστά πλάσματα της θάλασσας, δεν παρουσιάζεται μόνο ως εκλεκτός μεζές, αλλά ως σύμβολο που έχει εμπνεύσει από την αρχαιότητα φιλοσόφους, φυσιοδίφες, ποιητές και θαλασσινούς ανθρώπους. Οι συνήθειές του, η πανουργία του, ο τρόπος που επιβιώνει και αναπαράγεται, αλλά και η θέση του στη λαϊκή παράδοση, γίνονται αφορμή για έναν γοητευτικό περίπατο ανάμεσα στη γνώση, τη μυθοπλασία και τη θυμοσοφία των ανθρώπων της θάλασσας.

Ο Γιάννης Χειλάς ξετυλίγει με μοναδική αφηγηματική δεξιοτεχνία δεκάδες θαλασσινές εκφράσεις και παροιμίες που γεννήθηκαν μέσα από την καθημερινότητα των παλιών αχταπολογάδων, φωτίζοντας παράλληλα τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες της Καλύμνου. Και όταν πλέον έχει προετοιμάσει τον αναγνώστη, τον οδηγεί σε ένα απολαυστικό διήγημα, γραμμένο εξ ολοκλήρου στην αυθεντική καλύμνικη ντοπολαλιά, όπου το χιούμορ, η ζήλια, οι οικογενειακές εντάσεις και η λαϊκή υπερβολή συνθέτουν μια ιστορία που θα μπορούσε να έχει ειπωθεί σε κάθε καλύμνικο μαχαλά περασμένων δεκαετιών.

Πρόκειται για ένα κείμενο που δεν διαβάζεται μόνο ως μια ευτράπελη αφήγηση. Είναι ταυτόχρονα μια ζωντανή καταγραφή της γλώσσας, της κοινωνικής ζωής και της πολιτιστικής ταυτότητας της Καλύμνου. Μέσα από τις λέξεις, τις ιδιωματικές εκφράσεις και τις εικόνες που ανασύρει, ο συγγραφέας επιχειρεί να διαφυλάξει έναν ανεκτίμητο γλωσσικό και λαογραφικό πλούτο, υπενθυμίζοντας ότι η ντοπολαλιά δεν είναι απλώς τρόπος ομιλίας, αλλά τρόπος να βλέπεις και να αφηγείσαι τον κόσμο.

Το Kalymnos News παρουσιάζει το νέο αυτό κείμενο του Γιάννη Αντ. Χειλά, ένα ακόμη πολύτιμο λιθαράκι στη διαρκή προσπάθεια καταγραφής και ανάδειξης της ναυτικής παράδοσης, της καλύμνικης λαϊκής σοφίας και της γλωσσικής κληρονομιάς του τόπου μας, που αξίζει να διαβαστεί τόσο από τους παλαιότερους, που θα αναγνωρίσουν γνώριμες εικόνες και ακούσματα, όσο και από τις νεότερες γενιές, που θα ανακαλύψουν έναν κόσμο αυθεντικό, γεμάτο χιούμορ, μνήμη και θάλασσα.

« Το χταπό(δ)ι και το ίστικο χωρίζει αντρό(γ)υνα »

«Θέλεις α μαλώσεις με τη (γ)υναίκα σου; Βάλε την α σου μαερέψει χταπόι ή ίστικο».

Από τη Συλλογή «Θαλασσινά καταλόγια»
Μετά από τα ναυτικά δοκίμια, «Περί Σηπίας» και «Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του», τα οποία δημοσιεύτηκαν στο Kalymnos News και  χαρακτηρίστηκαν ως «δύσπεπτα» και ταρακούνησαν τις… κρυφοκούκχουλες σουπσιές και τους… κατεργαράκους της πολιτικής και της πιάτσας,   ας ασχοληθούμε με ένα πιο «εύληπτο», κατανοητό  και τσακπίνικο ναυτικό δοκίμιο – θαλασσινό καταλόι- «Το χταπόι  χωρίζει αντρό(γ)υνα»,  γραμμένο όμως αυτή τη φορά στην Καλύμνικη ντοπολαλιά.

***

Λίγα λόγια για το χταπόδι

Το χταπό(δ)ι, πανούργο κι αυτό, αλά  και «ερωτικό στη φύση του» αποτελεί ένα από τα πλάσματα του βυθού, που τόσο για την ιδιαιτερότητα της φύσης του, όσο και για τον τρόπο με τον οποίο ζει, κινείται, πολλαπλασιάζεται, αλιεύεται, και τέλος καταλήγει ως ένας εξαιρετικό θαλασσινός μεζές στο πιάτο μας, απασχόλησε πολλούς αρχαίους ποιητές, φιλόσοφους, φυσιοδίφες  (Όμηρος, Αριστοτέλης, Πλίνιος, Θεόγενις, Οππιανός κ. α.. ), καθώς και πολλούς μεγάλους καλλιτέχνες και   συγγραφείς,  σε μυθιστορήματα για τεράστια χταπόδια που εγκλωβίζουν και παλεύουν με  δύτες στο βυθό, αλλά και σε εμπνευσμένες ευτράπελες ιστοριούλες και  λαϊκές  παροιμίες, που δείχνουν πόσο επηρέασαν  την σκέψη και τη λαϊκή θυμοσοφία των θαλασσινών μας.

Πίνακας Ζωγραφικής του αείμνηστου  Καλύμνιου ζωγράφου  Γεωργίου  Καραγιάννη , στον οποίο απεικονίζεται σκαφανδροδύτης να παλεύει μ‘ ένα τεράστιο χταπόδι.
Ο ίδιος υπήρξε σφουγγαράς στα νεανικά του χρόνια και μετανάστης στην μακρινή Αυστραλία. Ζωγράφισε αρκετά έργα με θέματα από τη ζωή της Καλύμνου και των αγαπημένων του σφουγγαράδων, τα οποία και παρουσίασε σε μια εξαιρετική έκθεση το 2012 στο νησί, εντυπωσιάζοντας για την καλλιτεχνική του δεξιότητα και ευαισθησία!

Πίνακας Ζωγραφικής του αείμνηστου  Καλύμνιου ζωγράφου  Γεωργίου  Καραγιάννη , στον οποίο απεικονίζεται σκαφανδροδύτης να παλεύει μ‘ ένα τεράστιο χταπόδι.

Ο ίδιος υπήρξε σφουγγαράς στα νεανικά του χρόνια και μετανάστης στην μακρινή Αυστραλία. Ζωγράφισε αρκετά έργα με θέματα από τη ζωή της Καλύμνου και των αγαπημένων του σφουγγαράδων, τα οποία και παρουσίασε σε μια εξαιρετική έκθεση το 2012 στο νησί, εντυπωσιάζοντας για την καλλιτεχνική του δεξιότητα και ευαισθησία!

**

χταπόδι,  οχταπόδι,  αχταπόδι , χταπό(δ)ι  (το),  οκτάπους (ο) (οκτώ πόδια< πους - ποδός),  το  (Ομηρ. πουλύπους) = Ζει στα θαλασσινά νερά και σ’ όλα τα βάθη. Φτιάχνει τη φωλιά – το θαλάμι* του ανάμεσα στα βράχια ή όπου υπάρχει κοιλότητα.  « Βορώτατον..τέθηπα της απληστίας» Άπληστο στη λαιμαργία – μουρδάρικο και αδηφάγο, βόσκει στη γύρω  περιοχή «βοσκάρικο» για να βρει την τροφή του ( καβούρια, όστρακα, πίνες, αστακούς καραβίδες, μικρόψαρα κ.α.), που τα κουβαλά στην φωλιά του.  Είναι όμως κακονοικοκύρης. Τα υπολείμματα της τροφής  τ’ αφήνει στην αυλή του θαλαμιού του και αυτό είναι που το προδίδει στους αχταπολο(γ)άδες*. Στις μεγάλες κακοσύνες  φοβάται πολύ και  δεν βγαίνει καθόλου απ’ το θαλάμι του και αναγκάζεται να τρώει ακόμη και  τα πλοκάμια  - χαλιά του « τας εαυτού σάρκας». Είναι «πανούργο την φύσιν», παμπόνηρο από τη φύση του, μπορεί και καμουφλάρεται χρωματικά στη περιοχή που κινείται με χίλιους μύριους χρωματισμούς για να ξεγελά και να  αιχμαλωτίζει, να βυζακώνει με τα πλοκάμια – χαλιά την τροφή του, αλλά και να ξεφεύγει από τους εχθρούς του. Στο μεγάλο κίνδυνο αμολάει - χύνει και το μελάνι του, θολώνει τα νερά και έτσι  τη γλυτώνει. «Θερμόν εις κίνησιν αφροδισίων» Γεμάτο ερωτικό πάθος  ζευγαρώνει από το Μάρτη, ως το Μαγιάπριλο, τότε που το θηλυκό είναι αυγωμένο είτε μακριά απ’ το θαλάμι του είτε μες σ’ αυτό. Αν είναι στο θαλάμι του, το  αρσενικό πολιορκεί  ερωτικά το θηλυκό και  εκείνο, αν νιώθει την ερωτική επιθυμία, δέχεται το «χαλί» του αρσενικού το οποίο εισχωρεί στην κουκούλα του από το σουλούνι – υδροφυσητήρα και «γαλατσώνει» τα αυγά της. Αν όχι,  τότε το θηλυκό δημιουργεί ανακατωσούρα, θολώνει τα νερά με το μελάνι του,  « κάνει ανακατωσούρα» έξω απ’ το θαλάμι γιατί το αρσενικό «ήβαλε το χαλί ντου».

Και το τέλος του χταποδιού; Το αρσενικό, μετά την ερωτική πράξη, είναι καταδικασμένο να αργοπεθάνει περιπλανώμενο στη γύρω περιοχή, το δε θηλυκό «χτίζεται» στη φωλιά του, γεννά τα βατεμένα  αυγά του  και σιγά – σιγά αργοπεθαίνει. Αργοπεθαίνοντας, η αχταποδομάνα, μελανιασμένη και ξεστουπιασμένη όπως είναι, κατατρώγεται απ’ τα νεογέννητα χταποδάκια  της, τα οποία  μόλις νιώσουν ικανά ξετρυπώνουν απ’ το χτισμένο θαλάμι και ξανοίγονται στον θαυμαστό κόσμο της θάλασσας, κουβαλώντας μέχρι τα σήμερα αναλλοίωτες τις πανουργίες των προγόνων χταποδιών!

* * *

 Το χταπόδι και οι θαλασσινές κουβέντες γι αυτό :

1) «΄Ηφαε τα χαλιά του» λέγεται γι αυτόν που του κόπηκαν οι δυνάμεις, είναι αποκαμωμένος

2) « Βυζάκωσε σαν αχταπόδι» λέγεται γι αυτόν που προσκολλάται με δύναμη κάπου όπως το χταπόδι βυζακώνει στις πέτρες με τα βυζιά – τις βεντούζες και δεν ξεκολλά εύκολα αν δεν του κόψεις το χαλί – το πλοκάμι ή δεν το καρφώσεις ανάμεσα στα μάτια και το αποτελειώσεις.

3)  « Σαν το (α)ποχυμένο χταπόδι», λέγεται γι αυτόν που είναι εξασθενημένος ανήμπορος, καταδικασμένος σε θάνατο,

4) « Ήβαλε το χαλί του – το κατάχαλόν  του», λέγεται γι αυτόν που γίνεται αίτιος για πρόκληση ανακατωσούρας, θολούρας, καβγάδων, όπως το χταπόδι που χώνει το χαλί του ερωτικά στο θαλάμι του θηλυκού, απρόσκλητο και δημιουργείται φασαρία .

5) « Αλλάζει χρώματα σαν το αχταπό(δ)ι» , λέγεται γι αυτόν που αλλάζει χρώματα στην όψη σε περίπτωση  συναισθηματικών μεταβολών (κοκκινίζει, πρασινίζει , (α)σπροσειλάζει κ.α. ) και   μτφ. ο καιροσκόπος που αλλάζει πολλά  «προσωπεία», προσαρμόζεται , καμουφλάρεται ανάλογα  με τις καταστάσεις.

6) « ΄Ηχυσε το μελάνι του  κι ηθόλωσε τα νερά σαν το (α)χταπό(δ)ι ή τη σουπιά», λέγεται στην περίπτωση που οι δόλιοι, οι πονηροί δημιουργούν θολό τοπίο για να μπορέσουν να ξεφύγουν ή να ψαρέψουν σε «θολά νερά».

7) « τον χτυπά κάτω σαν αχταπό(δ)ι», λέγεται στην περίπτωση που  κάποιος  καταβάλει τον αντίπαλό του και τον χτυπά – τον καταπονεί μέχρι να τον αποτελειώσει  όπως γίνεται με το κοπάνισμα του αχταποδιού, όπου  το κάνεις να χάσει κάθε δυνατότητα να αντιδράσει.

8) «Ήλιος με γότζια, ( δόντια) γριά με τα χταπότζια». Στις μεγάλες κακοσύνες των καιρών το χταπόδι, όπως και η γριά, ποτέ δεν βγαίνει έξω από την φωλιά του, αν δεν μπονατσάρει. Φρ. – « Ντας (όταν)  φουρτουνιάσει η θάλασσα και βγούσι τα χταπότζια / τότες και συ θα παντρευτείς με τα στραβά σου πότζια ή γότζια!» Κι αν η κακοκαιρία κρατήσει μέρες,  τότε αναγκάζεται να τρώει «τας εαυτού σάρκας» - τα χαλιά του!

9) «Το χταπό(δ)ι και το ίστικο χωρίζει αντρό(γ)υνα» και « Θέλεις να μαλώσεις με την (γ)υναίκα σου, βάλε την (ν)α σου μαερέψει χταπόι.» Το χταπόδι και το ίστικο (γιδίσιο ή αρνίσιο κρέας) σαν το μαγειρέψεις φυραίνει – λιγοστεύει και αυτό  γίνεται πολλές φορές αιτία να ξεσπούν μεγάλοι καυγάδες, που καταλήγουν  σε οικογενειακά χωρίσματα.  

Πηγές: «Αλιευτικά» του Οππιανού, «Περί πολύποδος» Εμμ. Φίλλη και μαρτυρίες παλιών θαλασσινών αχταπολογάδων που μια ζωή ψάρευαν και «μάθαιναν» απ’ τα  χταπόδια.

* θαλάμι, αχταπολογάς βλ. λέξεις 

***

Και τώρα στο διήγημά μας:
« Ηχωρήσασι  ’που το χταπόι»
Για όσους δεν το γνωρίζουν, τόσο το χταπόδι, όσο και το ίστικο (γιδίστικο ή πρόβειο κρέας) σαν μαγειρευτούν  μαζεύουν – φυραίνουν και σε ξεγελούν τόσο, έτσι που νομίζεις και το πιστεύεις, ότι «κάποιος έβαλε το χέρι του» και λιγόστεψαν. Το πώς και γιατί να λιγοστέψει και…  - « πού ήπηε τόσο φαΐ;» και… - « πσοιος το ήφαε;»  γινόταν αφορμή για  «Ομηρικούς καβγά(δ)ες»  και τελικά να χωρίζουν αντρό(γ)υνα.

Μεγάλος ζουλιάρης ό άντρας ηγύρισε, νωρίς με το σκοτείνιασμα,  στο σπίτι. Εν ηφιαρεύουντο (εμπιστεύονταν)      α φήνει την έμορφη γυναίκα ντου  ολομόναση – ποιος κατέχει ίντα που νά κανε; - και αυτός α μπεκρουλιάζει σαν τα μηχανικούλια ολονυχτίς  στους καφενέες και στα καπηλειά και να φέρνει σβάρνα τους μαχαλάες, ως τα ξημερώματα με τα βζολιά ξεσηκώνοντας τις κοπελιές και τα… φουστάνια, με  τραούτζια και άπρεπα καμώματα.

Με το που περνά το κατώφλι, του σπιτζιού βαρύς κι ασήκωτος σαν το φουσκωμένο τζάνο (αρσενική γαλοπούλα)   φωνάζει της φουριόζικα.

          - (Γ)υναίκααα,  ημαέρεψές το χταπόι που σού φερα;

Μερακλού και καλομαέρισσα  η γυναίκα του ηκαλωσόρισέ ντον όλο νάζι. Ήξερε να τον μερέβζει, (μερεύει – ηρεμεί)  κάθε φορά που τον ήβλεπε ανταριασμένο σαν τη μελανιασμένη θάλασσα!

- Έλα, καλώς τονε τον αφέντη και τη χαρά του σπιτζιού μου. Ήκαμά σου ’γώ ένα στιφάτο με μπόλικα κρομμύτζια! Ήβαλα και δαφνόφυλλα και δαφνολιές και ξύδι ’πο μοσκάτο σταφύλι. Εν το ξανάφαες στη ζωή σου τέτζοιο φαΐ ! Α, ηξέχασα α στο πω, έχω σου και κρασί που μας ήφερε ο σύντεκνος ’που το Βαθύ. Ηξανανεόρεψέ μας, αλλά εσύ εν ήσουν ταγά (εδώ). Καλοσύντεκνος κι ανοιχτοχέρης  ο Θωρής!  

Στρώνεται το τραπέζι, έρχεται το χταπόι μες σε πιάτο ρηχό. Βλέπει το ο άντρας, φίδια τον ζώνουν. Είπαμε ηζούλεβζε καλά την έμορφη γυναίκα ντου. Δίκαια ή άδικα;  μόνο φτη μπορεί α μας το πει. Άμα θέλει! Πάντως οι κακές οι γλώσσες λέσι ότι ηκούνα τη νουρά ντης κι ήπαιζε το μάτι της. Ήταν τσαχπινομάτα με γαϊτανόφρυδα, μαχαίρια πού ’σφαζαν καρδιές! Ήμπε και στη μέση κι η κουβέντα για το καλό κρασί του σύντεκνου πού  ήμπαινε στο σπιτικό ντου τη ώρα που φτος ήλειπε. Ηθόλωσε το μυαλό  ντου. Βρε μπας κι ούλα φτα, καλωσορίσματα με τσαχπινιές και νάζα, καλομαερεμένο χταπόι με γλυκόπιοτο βατσώτικο κρασί, ήταν για να ποθάλψει (καλύψει) τα καμώματά της;  Βλέπει και το χταπόι λιγοστό και σε ρηχό πιάτο, ρωτά καχύποπτα;

       - Φτό ’ναι μόνο το χταπόι  (γ)υναίκα; Πού ήπηες τ’ άλλο;

       - Φτό ’ναι ούλο άντρα μου. Εν το ξέρεις μαθές, πως «το χταπόι φυραίνει σαν το μαερέβζεις; »

       - Ένα ξέρω μόνο  ’γώ, πολοάται5 της ο άντρας μπουρουνιασμένος. Με το χταπόι που σού φερα ηγέμιζες μια μεγάλη λακανία (πήλινη σκουτέλα). Φτο, έ ναι ούτε το μισό!

Μπουρουνιάζει όμως και κείνη, στράφτει και βροντά, βγάλει του γλώσσα και λέει του με πείσμα.

   - Ε μου λες φορεσμένε,(διαολεμένε) ίντα πού ’βαλες πάλι με το νου σου; Πότες πλιο α βγάλεις ’πο μέσα σου φτη  τη μέντα (καραμέλα – ζήλια); Εν τρώεσαι με τη ζούλια σου! Να, άμα ε με πιστέβγεις μέτρα τα χαλιά. Οχτώ  ναι, που νά ναι οχτώ οι μέρες σου, που με σεκλετίζεις και  ε με φήνεις α γιάσω. Κι ότι που ήκανα νηστεία για να κοινωνήσω!

    - Χαλιά λέεις τα φτα; Ούτε της αλεώνας (είδος χταποδιού με λεπτά και μακριά πλοκάμια) έ ναι τσα. Μόνο οι νουρές ηπομείνασι. Οι μέσες πού ’ναι; λέει της ξεφυσώντας σαν μανιασμένος ντανάς (ταύρος) που του ’βαλαν τσαμπάλια (κουδούνια) στα κόρνια κι εν ηβολεύουντο. Και συνέχισε.

    - Ξέρω το γω. Καλά το ημυρίστηκα. Ήμπασες κρυφά μου μες στο σπιτικό μου τον αρμαστό (γκόμενό) σου, φτον τον σύντεκνο το λατάρι (αρσενικός καλοθρεμμένος επιβήτορας), ηφάατε το χταπόι μου, ήπιατε και το κρασάκι σας κι ηφήκατε για μένα α μετρώ τα κωλονούρζα. Τα χαλιά οχτώ ναι; Ε, οχτώ θάναι κι οι δικές σου ώρες. Άτιμη, σκρόφα, πουτθανού που θα με κάμεις μένα κερατά βερνικωμένο. Α πίνω και που το κρασί του αρμαστού σου!

      Θυμώνει, ξεσπαθώνει και κείνη και λέει του όξω που τα γότζια.

    - Κερατάς γίνεσαι με τον παλαβό το νου σου. Έλα στα σύγκαλά σου εφτακακόμοιρέ μου,  γιατί μπορεί α γένει και παληθινά. Να, τσα α κουνήσω τη νουρά μου; σαν τη σσύλα που την κυνηγούν  ’πο πίσω·  μαντρί οι σσύλοι με θέλουσι. Κόβει ‘μένα η πάντα μου! Κατέχεις το δα… « Πράμα που φαίνεται κολαούζο  ε θέλει !»

         Οι  κουβέντες της λάι στη φωτζιά. Ντουμάνιασε ο άντρας, ρπα το πσάτο με το χταπόι και σαβουρδά (πετά με δύναμη – οργή) της το κατάχαμα. Ρπα την κι αυτή, ρίχνει της μια γερή μπατούα ( δυνατός ξυλοδαρμός). Ηκοπάνα ντη χάμαι σαν το χταπόι, που το κοπανίζουσι στις πλάτσες του γιαλού για να φρατείνει.  Ημαύρισε τα κρέατά της!

Τελικά του τζιαόλου το πράμα, το χταπόι,  ήβαλε το κατάχαλό ντου κι ήγένηκε το έργο ντου και το αντρόυνο ηχώρισε!

* * *

Σημείωση από τον συγγραφέα :

Η βιωματική γνώση, η στοχασμένη σκέψη που γίνεται σοφή κουβέντα – καταλόι, ο ιδιωματικός τρόπος έκφρασης, η ντοπολαλιά των Καλύμνιων προγόνων, σηματοδοτούν τον κοινωνικοπολιτισμικό χώρο που κινείται το παρόν δοκίμιο πάνω στη θαλασσινή κουβέντα « Το χταπόι και το ίστικο χωρίζει αντρόυνα»

Ο Καλύμνικος Λόγος δύσκολος, βαρύς, δωρικός, αρχέγονος. «Λόγια στρογγυλά και παστελλάτα».  Η έκφραση – σύνταξη και γραφή του απόηχος παλιάς κωμωδίας και τραγωδίας μαζί, που καθηλώνει, ξεσηκώνει, τσακίζει με την τροπή και τις διαστάσεις που παίρνει. Έτσι τον βίωσα, έτσι τον παραλαμβάνω, έτσι τον συνταιριάζω, έτσι τον καταγράφω, όπου πρέπει  κι όταν χρειάζεται, ώστε να γίνεται λειτουργικός και όχι διακοσμητικός. Να χαρίζει γλωσσική αρμονία με ήχους του χθες, που ακούγονται ακόμη και σήμερα και γαληνεύουν τα κατάβαθα της ψυχής, γιατί…   Τούτος ό Λόγος υπάρχει μέσα μας. Ας του δώσουμε γλώσσα να λαλήσει, γραφίδα να καταγραφεί και μονοπάτι να στρατήσει ξανά!

Κάλυμνος, μήνας Ιούλης του 2026

  Γιάννης Αντ. Χειλάς

Σχετικά άρθρα

Sun Enterprises
EUROPA
Μαγκούλιας
DNS app
ΑΒ Βασιλόπουλος

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

Μικρές αγγελίες

Διαβάστε επίσης