Βάφτιση με δέκα σύντεκνους -Γράφει ο Νικήτας Καραφυλλάκης*


*Νικήτας Σκ.Καραφυλλάκης, Εκπαιδευτικός, Σπούδασε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Μαράσλειος Παιδαγωγική
Τον Αύγουστο του 1962, τέσσερις μήνες μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών μου υποχρεώσεων, με πλησίασε ο συμμαθητής από το Γυμνάσιο Νικόλας Πιλάτος και με παρακάλεσε να βαφτίσουμε, μαζί και με εννέα άλλους συμμαθητές και φίλους, το δέκατο παιδί της αδερφής του Μαρίας! Ήξερε πως όλοι ήμασταν άνεργοι και κανένας δεν μπορούσε να αναλάβει το κόστος του μυστηρίου που περιελάμβανε ένα φόρεμα στη μάνα, ένα χρυσό σταυρουδάκι για το βαφτιστήρι, τα "μαρτυρικά", μικρά ψεύτικα σταυρουδάκια, και το λουκούμι-κέρασμα. Να μην ξεχάσω και την "αμοιβή" του παπά, για να μη δώσω ένα κακό μήνυμα που δεν αρέσει σε κανέναν ιερέα-λειτουργό, παλαιό ή σύγχρονο... Γι αυτό φρόντισε να μοιράσει τη δαπάνη σε πολλούς, ώστε να μην αρνηθεί κανένας, απ' αυτούς που είχε το θάρρος να απευθυνθεί!
Οι 9 από τους δέκα δεν είχαμε καμιά συγγένεια, φιλία ή ιδιαίτερη γνωριμία με την καρπερή μητέρα του παιδιού. Είχε όμως εξαντλήσει, η δύστυχη, όλο τον κατάλογο από γείτονες και κοντινό συγγενολόι, για να της βαφτίσουν τα εννιά παιδιά που είχαν προηγηθεί και ζήτησε βοήθεια και συμπαράσταση από τον αδερφό της. Είχαμε μπροστά μας ένα μικρό χρονικό περιθώριο, για να συγκεντρώσουμε από το χαρτζιλίκι το μερίδιο της συμμετοχής μας.
Η βάφτιση ορίστηκε ένα Σαββατόβραδο, στο τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου. Θα γινόταν στο εκκλησάκι της Παναγιάς των Λιναριών που ήταν και πολύ κοντά στο παραλιακό οικογενειακό εξοχικό της. Με έκπληξη πληροφορηθήκαμε πως η μέλλουσα κουμπάρα είχε ετοιμάσει και τραπέζι με μουσική και χορό στην ευρύχωρη αυλή της! Στον θείο του παιδιού δώσαμε το ποσό που συγκεντρώσαμε για όλα τα έξοδα και του επιστήσαμε την προσοχή να αγοράσει από τον Γρηγόρη Αυγουστίνο πιο πληθερό το ύφασμα για να ράψει ένα ευρύχωρο φόρεμα στην αδερφή του, ώστε να τη χωράει στην επόμενη εγκυμοσύνη της...
Το τελευταίο μας πρόβλημα είχε να κάνει με το ποιος θα έλεγε το Σύμβολο της Πίστεως. Κάποιος πέταξε την ιδέα ο καθένας από τους δέκα νονούς να απαγγείλει και από ένα άρθρο. Απορρίφθηκε όμως, πρώτον, γιατί τα άρθρα είναι 12 κι εμείς ήμασταν 10. Και δεύτερον, γιατί, όπως μας είπε ο Νικόλας που ήταν και παπαδοπαίδι, δεν θα το επέτρεπε ο παπάς που θα τελούσε το Μυστήριο. Συμφωνήσαμε να το " ομολογήσουμε" όλοι, χορωδιακά, αναθέτοντας τον συντονισμό στον θείο Νικόλα, που ήταν και παπαδοπαίδι...
Τον ρωτήσαμε και τι όνομα θα δίναμε στο ανίψι του.
Μας ενημέρωσε ότι, αφού "νεστήθηκαν" και οι τέσσερις, παππούδες και γιαγιάδες και οι πέντε άγιοι, στους οποίους κάθε φορά η μάνα έτασσε κι ένα παιδί, για να γεννηθεί καλά και να το πάρουν υπό την προστασία τους, σειρά είχε ο Χριστός. Γι ' αυτό και θα το ονομάζαμε Μανώλη.
Το Μυστήριο τελέστηκε απλά και ταπεινά. Ο μικρός Μανώλης έκλαψε, όχι στις τρεις καταδύσεις του στην κολυμβήθρα, αλλά στη θέα και στο σήκωμα από τους νονούς που τους έβλεπε για πρώτη φορά! Πήραμε το κέρασμα και το μαρτυρικό, νονοί και καλεσμένοι, στον μικρό αυλόγυρο του μοναστηριού που κτίστηκε από τον Σοφοκλή, τον πατέρα του δασκάλου μας Γιώργου Σακελλαρίου.
Φρόντισε η κουμπάρα μας Μαρία, η οποία πρόσεχε την κάθε λεπτομέρεια, για να μην εκτεθεί στα μάτια των συντέκνων της, που ήταν όλοι τους παιδιά "γραμματισμένα" και από καλές οικογένειες, να καλέσει τόσους που να χωράνε στα κουμούλια της αυλής της. Αλλά και νέοι, κατάλληλοι για... καντάδες και χορό.
Αγναντέψαμε από ψηλά την όμορφη θαλασσινή αγκαλιά που την προστάτευαν, δυτικά η οροσειρά του Τράχηλα, βορινά οι Βίγλες και ανάμεσα τους η βραχονησίδα της Αγίας Κυριακής με την κάτασπρη στη μέση ιερή πινελιά της. Απολαύσαμε ένα υπέροχο δειλινό, με τον ήλιο να παίζει τον κρυφτούλη πίσω από τα πρώτα συννεφάκια που οι σφουγγαράδες μας τα ΄λεγαν "προβατάκια" και τα περίμεναν πώς και πώς, γιατί προμήνυαν τον γυρισμό στα σπίτια και στις φαμελιές τους. Ξαναθυμήθηκαμε όμορφες στιγμές και ευτράπελα της σχολικής μας ζωής. Συγκινηθήκαμε που ξανασμίξαμε μετά από πέντε χρόνια, προσθέτοντας μάλιστα έναν καινούργιο συνεκτικό κρίκο ανάμεσά μας, τον δεσμό του ανάδοχου, κι ας μην είχαμε συνειδητοποιήσει τον ρόλο και την ευθύνη που είχαμε αναλάβει.
Καιρός να γνωρίσουμε και ν' απολαύσουμε και τα "καλούδια" που είχε προετοιμάσει η κουμπάρα μας. Η βραδιά έδειχνε να παρουσιάζει ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον και με την παρουσία ωραίων κοριτσιών... Κάποια ήσαν αδελφές των συμμαθητών μας, τις οποίες βλέπαμε για πρώτη φορά. Ακολουθήσαμε το χωμάτινο μονοπάτι που οδηγούσε προς το καφενεδάκι του Ντούνια και στις τρεις παραλίες, του Ξεσητού, του Μικρού και του Μεγάλου Πλατύ-Γιαλού, ικανοποιημένοι για τη χαρά που δώσαμε στον φίλο και συμμαθητή μας και σε ολόκληρη την ορφανή από πατέρα οικογένεια του.Το σπίτι, σε μικρή απόσταση από το εκκλησάκι σαν ένας κατάλευκος γλάρος καθόταν χαμηλά πάνω από τα βράχια που όρθωναν τα μικρά στήθη τους για να το προστατεύουν από τον πουνέντη και τον μαΐστρο που σήκωναν μεγάλα κύματα χειμώνα-καλοκαίρι, τρώγοντας τα σωθικά του.
Εκείνο το δειλινό όμως τα νερά, είχαν κρυσταλλώσει, μετά από πολλές προσευχές και παρακλήσεις στην Παναγιά και στους Αγίους, στους οποίους αφιέρωσε τόσα παιδιά της η κουμπάρα μας. Μια σιωπηλή γαλήνη απλωνόταν παντού. Μόνο ο ρυθμικός ψίθυρος του φλοίσβου στην αμμουδιά και στα πόδια των βράχων έδειχνε πως η λιναριώτικη θάλασσα παρέμενε ζωντανή. Ψηλά στον ουρανό ένα αργοταξιδο ολόγιομο αυγουστιάτικο φεγγάρι, πιστό στο ραντεβού που χε κλείσει μαζί του η Οικογένεια Μαμουζέλου, για να μην έχει ανάγκη από λάμπες και λουξ που θα κατέστρεφαν τη ρομαντική ατμόσφαιρα. Όλα, σπίτι, τοίχοι κι αυλές ντυμένα στα κάτασπρα. Στον γύρο τα κουμούλια στρωμένα με φρεσκοπλυμένες πάνες στη θάλασσα, τις οποίες άπλωσε και στέγνωσε η συντέκνισσα Μαρία, λίγες μέρες νωρίτερα πάνω στο ψιλό βότσαλο της παραλίας. Βολευτήκαμε οι περισσότεροι σ' αυτά και παραχωρήσαμε τις λιγοστές καρέκλες σαν ευγενικοί ιππότες στις κυρίες και στα κορίτσια που έλαμπαν στα μάτια μας περισσότερο και από το λουξ, που θα παρέμενε αναμμένο για λίγο, μέχρι να τελειώσει το δείπνο. Μπροστά μας ο τεράστιος βράχος, το κεφάλι της Πατέλλας, χωρίς το σημερινό προστατευτικό πέτρινο ακαλαίσθητο περιδέραιο στη βάση του λαιμού της, για να την προστατεύει. Γιατί τότε ακόμα η θάλασσα σεβόταν την παρουσία και τον ρόλο της, να χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια, τις γυναίκες από τους άνδρες, οι οποίοι έπρεπε να κολυμπούν ξέχωρα στις δύο αμμουδιές, των Λιμανιών και του Καντουνιού. Αυτός ήταν και ο λόγος, για τον οποίο η πατρική οικογένεια του δασκάλου μας κόλλησε τον τοίχο του χωραφιού της στην πίσω πλευρά της Πατελλας! Μόνο τα παιδιά και οι νέοι παραβίαζαν το άβατο, περνώντας σαν αναρριχητές από την κορυφή της. Μετά από χρόνια θα υποχρεωνόταν να παραχωρήσει τη σημερινή δίοδο με πόνο ψυχής όχι για το κομμάτι γης που έδινε αλλά για τα ήθη που έχανε! Να βλέπει τον συγχρωτισμό και την κοινή παρουσια των δύο φύλων με ...κολυμβητικές περίβολες που περισσότερα φανερώνουν απ' όσα αποκρύπτουν...
Απέναντι, το βουνό ορθωνε το ανάστημα του, πριν καταλήξει τραυματισμένο στον Τράχηλα, με το γρανιτένιο ακρωτήρι του να παλεύει χειμώνα-καλοκαίρι με τον διπρόσωπο εχθρό του, τη θάλασσα. Να υπερασπίζεται την εδαφική του ακεραιότητα και την περιουσία του: Τα τρία σπιτάκια στα πόδια του, το μοναστήρι του Σταυρού ψηλά με ένα ακοίμητο καντήλι, το εκκλησάκι του Αη-Φώτη λίγο πιο μέσα, τα θυμάρια και τα βοσκοτόπια του
Καθώς, στο μεταξύ, το φεγγάρι ανέβαινε όλο και ψηλότερα, πολύχρωμοι ιριδισμοί ζωγράφιζαν μιαν ειδυλλιακή εικόνα μέσα στα νερά που όμοιά της δεν είχαμε ξαναδεί.
Όμως, καθώς ήμασταν συνεπαρμένοι από το υπέροχο θέαμα, βυθισμένοι στον ρεμβασμό και την παραμυθένια ομορφιά του τοπίου, δεν προσέξαμε πως ήδη από μπροστά μας περνούσαν κορίτσια χαμογελαστά με πιάτα ζεστά και χορταστικά, μαχαιροπίρουνα και κρασοπότηρα. Άφησαν με ευγένεια και χάρη από ένα στον καθένα μας. Δεν αργήσαμε να τα επιστρέψουμε κενά και καθαρά... Είδαμε την ικανοποίηση στην έκφραση και στα μάτια της κουμπάρας μας, η οποία έκρινε, εκ του αποτελέσματος, την επιτυχία που είχαν τα εδέσματα της... Της ευχηθήκαμε να 'ναι χιλιόχρονο και τυχερό το Μανωλάκι κι όλα τους τα όνειρα, για την υγειά και την προκοπή του, να βγουν αληθινά.
Τη θέση της νταμιτζάνας με το κόκκινο φωκιανό κρασί πάνω στο μοναδικό τραπέζι πήρε τώρα ένα πικαπ με δίσκους χορευτικής μουσικής. Η αυλή έδειχνε πια πολύ μικρή με τους καλεσμένους που συμπλήρωναν- μικροί και μεγάλοι-κάπου 70 άτομα.Το δάπεδο της με κυματισμούς δεν επέτρεπε ούτε παραδοσιακούς ούτε μοντέρνους χορούς! Αυτό δυσαρέστησε πρωτίστως τα μικρότερα κορίτσια, τα οποία έχουν τον χορό στο αίμα τους, όπως οι πολύχρωμες πεταλουδες που δεν τον αποχωρίζονται ούτε στο πέταγμα τους, όταν αναζητούν την τροφή ή το ταίρι τους. Προσπάθησαν στην αρχή να χορέψουν μόνα τους, παριστάνοντας καβαλιερους και ντάμες, αφού δεν έβλεπαν τ' αγόρια να συγκινούνται. Ήταν η ώρα να σβήσουν φώτα και λουξ και να παραχωρησουν τη θέση τους στο μεσουρανο φεγγάρι. Να καθοδηγεί εκείνο τα βήματα και τα ...συναισθήματα μας. Στο πρώτο ταγκό με την πασίγνωστη κομπαρτσιτα πετάχτηκαμε σαν ελατηρια και οι 10 συντεκνοι για να προλάβουμε τις ντάμες που είχαμε από νωρίς σταμπαρει. Ακολούθησαν κι άλλα ταγκό και μπλουζ. Ενδιάμεσα και λίγα βαλς για τα πιο... προχωρημένα στον χορό ζευγάρια
Η ώρα είχε προχωρήσει πολύ μαζί με το φεγγάρι. Εγώ είχα χορέψει τις περισσότερες φορές με μια κοπέλα, την οποία έβλεπα για πρώτη φορά εκείνο το βραδυ και καθώς μιλούσε χωρίς το βαρύ καλύμνικο ιδιωμα, πίστεψα στην αρχή πως ήταν "εξ Ελλάδος", όπως λέγαμε τότε, όταν κάποιος δεν είχε τη δική μας προφορά. Πότε πρόλαβε στα δύο χρόνια φοίτησης στην Καλλιθέα να γινει από Χωριανη, Αθηναία, δεν μπορούσα να το εξηγήσω! Οταν εμένα, με το που άνοιγα το στόμα μου μακριά από το νησί μας, μου έλεγαν: "Από την Γκάλυμνο είσαι;"
Ακολούθησε ένα διάλειμμα για να μπούμε στην τρίτη πράξη της παράστασης με διφωνες και τρίφωνες καντάδες που συνηθιζόταν τότε από τους νέους τις νυκτερινές ώρες, όταν στις κοπέλες επιτρεπόταν μόνο να ανοίγουν τα παραθυρόφυλλα για να τους ακούνε, ίσως και να τους βλέπουν κάποιες φορές, όταν ένιωθαν πως τις προοριζαν για κείνες...
Κάπου εκεί, όταν το φεγγαροφωτο μας εγκατέλειπε, ευχαριστήσαμε από καρδιάς την υπέροχη οικοδεσποινα- κουμπάρα μας για τη διπλή χαρά που μας έδωσε. Να γίνουμε ανάδοχοι ενός από τα πολλά παιδιά της και να περάσουμε μια βραδιά από εκείνες που δύσκολα λησμονιουνται. Το Μανωλάκι ήταν από νωρίς βυθισμένο στα γλυκά του όνειρα, όπως έδειχνε το χαμόγελο του, καθώς του δίναμε από μακριά τις ευχές μας. Κι εγώ έκανα ην ίδια στιγμή τα δικά μου... Είχα αποκτήσει στο μυστήριο εκείνο το πρώτο μου βαφτιστηρι και είχα βάλει τα θεμέλια για ένα άλλο μυστήριο, αν η τύχη το ήθελε... Αλλ' αυτό θα το αποφάσιζε η Κλωθώ που γνέθει το νήμα της ζωής για τον καθένα μας και ξέρει, σαν καλός σκηνοθέτης, να το κόβει και να το ράβει, χωρίς να μας ρωτάει. Μετά από 5 χρόνια σ' ένα και πάλι αυγουστιατικο δειλινό, τηρώντας τη σοφή διδαχή "συν Αθηνά και χείρα κίνει" το όνειρο έγινε πραγματικότητα.Έτσι, κάθε τρίτο δεκαήμερο Αυγούστου από τότε, δύο γεγονότα αναδύονται στην επιφάνεια της μνήμης μου και με πλημμυρίζουν από μια γλυκιά νοσταλγία...


























