Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η ενημερωτική και αποκαλυπτική ηλεκτρονική εφημερίδα της Καλύμνου

Θέα της Τελένδου από την Κάλυμνο
Άρθρα-Λαογραφικά-Ιστορικά

Δεινοπαθεί και κακοποιείται τηλεοπτικώς η ελληνική γλώσσα. -Του Παναγιώτη Γιαμαίου*

           

Διάβασα το πολύ εύστοχο κι ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο «Δασκαλικά» του αγαπητού  Νικήτα Καραφυλλάκη, εξαίρετου δασκάλου, πρώην Σχολικού Συμβούλου, λάτρη της ελληνικής γλώσσας, που αναφέρεται στη χρήση του τελικού γράμματος (ν) στο αρσενικό άρθρο (τον). Θυμόμαστε όλοι ότι υπήρχε γραμματικός κανόνας για χρόνια πολλά που όριζε πότε το (ν) χάνεται και πότε διατηρείται.
           
Συμφωνούμε απόλυτα με τον τρόπο που τεκμηριώνει την παρατήρησή του. Το δυστύχημα είναι ότι για 25 και πλέον χρόνια, με οδηγίες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, διδάσκαμε τη χρήση του (ν) στο άρθρο τον λανθασμένα ( προ των αρσενικών, κύριων και κοινών ουσιαστικών).
Με αφορμή, λοιπόν, αυτό σκέφτηκα να γράψω κι εγώ κάποια από τα τηλεοπτικά μαργαριτάρια των ημερών, που, οπωσδήποτε, δε βλάπτουν, ερεθίζουν όμως εκνευριστικά την ακοή.
Είναι φράσεις ανταποκριτών και δημοσιογράφων, οι οποίες ακούγονται σχεδόν καθημερινώς  στα δελτία ειδήσεων ή στις απευθείας συνδέσεις με την εμπόλεμη ζώνη.
 
1.      «[…] δεκάδες άμαχοι κατεβαίνουν αυτή την ώρα σε ασφαλή καταφύγιο», αντί σε ασφαλές καταφύγιο.
Ο ανταποκριτής δεν έμαθε καλά την κλίση των τριγενών δικατάληκτων επιθέτων.
Ο ασφαλής δρόμος, η ασφαλής διάβαση, το ασφαλές καταφύγιο
Οι ασφαλείς δρόμοι, οι ασφαλείς διαβάσεις τα ασφαλή καταφύγια
Ακόμη: ο, η διεθνής, το διεθνές- οι διεθνείς τα διεθνή
              ο, η διαρκής, το διαρκές – οι διαρκείς τα διαρκή κλπ.     
2.      « […] η διάβαση των δύσβατων ορών (!!!) της Ουκρανίας δυσχεραίνει την κίνηση των ρωσικών στρατιωτικών μονάδων», αντί των δύσβατων ορέων.
Αγνοεί ότι: τα όρη των ορέων, τα άνθη των ανθέων, τα χείλη  των χειλέων (αυτά τα τρία μόνο εξαιρούνται).
Κανόνας: τα κράτη-των κρατών, τα έθνη -των εθνών, τα δάση-των δασών, τα τείχη -των τειχών, τα νέφη-των νεφών κλπ.
 
3.      «[…] χιλιάδες στρατεύματα κινούνται προς Μαριούπολη και Χάρκοβο». Δεν κινούνται χιλιάδες στρατεύματα αλλά χιλιάδες στρατιώτες. Τα στρατεύματα είναι μετρήσιμα. Χιλιάδες είναι οι στρατιώτες!
4.      «[…] η παράταση των πολεμικών συγκρούσεων θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων». Δεν υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις. Υπάρχουν επιπτώσεις σκέτες. Η επίπτωση (από το πτώση)  είναι έννοια που εκφράζει αρνητική εξέλιξη, δυσάρεστα αποτελέσματα. Άρα, το σωστό είναι ότι  …θα έχει επιπτώσεις.
5.      «[…} ισχυρό χτύπημα με πύραυλο  σε πολυκατοικία του Κιέβου δημιούργησε μεγάλες καταστροφές».
Το ρήμα δημιουργώ έχει θετικό εννοιολογικό φορτίο. Σημαίνει ότι κάνω κάτι καλό, κάτι ωφέλιμο, κάτι χρήσιμο, εξ ου και δημιουργός, δημιουργία κλπ.
Το σωστό είναι: ισχυρό χτύπημα… προκάλεσε ή προξένησε μεγάλες καταστροφές.
6.      «[…] και οι δύο πλευρές διαρρέουν αμφίσημες ανακοινώσεις». Το ρήμα διαρρέω είναι αμετάβατο, δεν έχει αντικείμενο. Αμετάβατα είναι και τα ρήματα τρέχω, πηγαίνω κλπ. Η ενέργεια δε μεταβαίνει, δεν πηγαίνει κάπου (στο αντικείμενο). Την ενέργεια την κρατά το υποκείμενο. Άρα το σωστό είναι:
α. Διαρρέουν αμφίσημες ανακοινώσεις και από τις δύο πλευρές ή
β. και οι δύο πλευρές αφήνουν να διαρρέουν αμφίσημες ανακοινώσεις.
 
7.      «[…] σε τεσσερισήμισι λεπτά από τώρα θα έχουμε το διάγγελμα του Πρωθυπουργού»
Το σωστό: σε τεσσεράμισι ή σε τριάμισι λεπτά θα…
Γιατί:        αρσενικό                          θηλυκό                               ουδέτερο
            τρεισήμισι τόνοι               τρεισήμισι ώρες                   τριάμισι λεπτά
           τεσσερισήμισι πόντοι     τεσσερισήμισι σελίδες         τεσσεράμισι κιλά
Ακόμη: ενάμισης μήνας, μιάμιση ώρα, ενάμισι  μήλο κλπ. 
 
            Να επαναλάβω κι εγώ με άλλα λόγια αυτό που σημείωσε ο κ. Νικήτας Καραφυλλάκης. Εδώ ο κόσμος χάνεται, γραμματική θα κάνουμε;
            Μακάρι να μη ζούσε  ο πλανήτης  αυτή την περιπέτεια του πολέμου, και τα όποια γλωσσικά λάθη να μην έρχονταν στο τηλεοπτικό προσκήνιο!
                                                                              Κάλυμνος, 20 Μαρτίου 2022

Σχετικά άρθρα

Sun Enterprises
EUROPA
Μαγκούλιας
DNS app
ΑΒ Βασιλόπουλος

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

Μικρές αγγελίες

Διαβάστε επίσης