Τα μεταπολεμικά μαθητικά μου χρόνια-του Νικήτα Σκ. Καραφυλλάκη*


"Παιδικά γλυκά μου χρόνια!
Πάντα φέγγετε μπροστά μου,
μαγικά μου πρώτα χρόνια,
σύντροφοι μου και φρουροί μου!...
Κι όταν έρχεται το βράδυ
το περίτρομο μυαλό μου
στην αγάπη σας γυρίζει
και μια φλόγα, μια ελπίδα
το κρατεί και το στηρίζει..."
(Ναπ.Λαπαθιώτη,1888-1944)
Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, 1944-45, έπαυσε να ισχύει η υποχρεωτική διδασκαλία της ιταλικής γλώσσας. Επικράτησε, τότε, τέτοιος ενθουσιασμός που πολλοί εκπαιδευτικοί ξέχασαν τα δεινά και την πείνα του πολέμου και δήλωσαν πρόθυμοι να υπηρετήσουν την εκπαίδευση στο νησί μας, ακόμη και χωρίς διορισμό από την Εφορεία Σχολών της Δημογεροντίας! Στις Ελιές, όπου είχαμε μετακομίσει εξαιτίας των βομβαρδισμών της Πόθιας, ο μεγαλύτερος αδερφός μου ήταν μαθητής της πρώτης τάξης στο δημοτικό σχολείο που λειτουργούσε ως διθέσιο και στεγαζόταν, το ένα τμήμα του σε κελί του Αγίου Γεωργίου και το άλλο στον γυναικωνίτη του! Στο δεύτερο, φοίτησα κι εγώ ως...ακροατής! Με δέχτηκε η δασκάλα, γιατί έκλαιγα που έχασα το δικαίωμα, καθώς δεν είχα συμπληρώσει, για ένα μήνα, το έκτο έτος της ηλικίας μου, στην αρχή της σχολικής χρονιάς. Μαζί με άλλα παιδιά, τα οποία δεν ανήκαν στην ίδια τάξη, ανέβαινα κι εγώ καθημερινά από τα εξωτερικά σκαλοπάτια του ναού στη... σχολική μας αίθουσα ! Εγώ, χωρίς φύλακα και υποχρεώσεις, όποτε το επέτρεπε ο καιρός, για να συμμετέχω κυρίως στα παιχνίδια στη διάρκεια των διαλειμμάτων!... Δασκάλα είχαμε τη Νίκη Ορφανού που ήταν ψηλή, λεπτή και γλυκομίλητη. Μία από εκείνες που προσφέρθηκαν να διδάξουν, ίσως χωρίς αμοιβή, για να βοηθήσουν τα παιδιά που στερήθηκαν τα "γράμματα" στην τελευταία περίοδο του πολέμου.

Την εκκλησία αυτή τη γνωρίζαμε, γιατί πηγαίναμε κάθε Κυριακή, για να λειτουργηθούμε. Ξέραμε πως έπρεπε να είμαστε φρόνιμοι μέσα, και την ίδια στάση έπρεπε να τηρούμε και εκεί πάνω στη διάρκεια της διδασκαλίας! Έτσι, κατέληξα στο συμπέρασμα πως γι' αυτόν τον λόγο την έκαναν και σχολείο!
Με τις εικόνες και τους αγίους να μας κοιτάζουν αυστηρά και τον Άγιο Γεώργιο να καμακώνει τον δράκο μπροστά στα μάτια μας, προσπαθούσε η καλή δασκάλα να μαθαίνει στα παιδιά να γράφουν, να μετρούν και να διαβάζουν!.
Όταν έφτασε ο Ιούνιος, είχα τριπλή χαρά: Τις διακοπές του καλοκαιριού, τα μπάνια στην πιο κοντινή παραλία των Λιμανιών και την απόφαση των γονιών να κατεβούμε στο μεγάλο μας σπίτι στην πόλη, στη γειτονιά του "Πέρα Σχολείου"

Το Πέρα Σχολείο ήταν το παλαιότερο από τα τρία μεγάλα διδακτήρια που είχε η Πόθια. Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1893.Τα άλλα δύο ήταν του "Μαύρου" στην ενορία της Ευαγγελίστριας, το 1896 και το "Παρθεναγωγείο" στην Καλαμιώτισσα, το 1912. Άλλα δύο πολυτάξια είχε το Χωριό. Της Παναγίας των "Τσικχουών, του οποίου τα εγκαίνια έγιναν το 1888, ως τετραθέσιο θηλέων, και του "Μελά" στον Πρόδρομο, ως εξαθέσιο αρρένων, από το 1913, στο ανακαινισμένο διδακτήριο του Φιλολάου, το οποίο λειτουργούσε από το 1842 ως "ελληνικό σχολείο". Και άλλα δύο διτάξια σχολεία υπήρχαν στο Βαθύ και τις Ελιές.Το 1945 λειτούργησαν για πρώτη φορά και δύο μονοθέσια, στην Τέλενδο και τα Σκάλια. Στο Βουβάλειο Παρθεναγωγείο, που έφερε το όνομα του Μεγάλου μας Ευεργέτη, στεγάζονταν άλλα δύο δημοτικά σχολεία! Υπήρχε κι ένα πέμπτο για τα παιδιά που είχαν τραχώματα στα μάτια, απέναντι από το Ταπητουργείο, στο κτήριο που παραμένει μέχρι σήμερα κλειστό, δίπλα στο Φωτογραφείο Ζερβού


Στο τελευταίο φοιτούσαν, όσα παιδιά έπασχαν από μια πολύ μεταδοτική και επικίνδυνη ασθένεια των ματιών, η οποία μπορούσε να επιφέρει την τύφλωση, ακόμα και τον θάνατο! Οι μαθητές του σχολείου αυτού πήγαιναν για καυτηριασμό, καθημερινά, στο Δημοτικό Φαρμακείο, το οποίο στεγαζόταν σε ιταλικό κτίριο στον Σταθμό των αυτοκινήτων. Ακολούθησε, δυστυχώς κι αυτό, την τύχη του Ταπητουργείου! Η κατεδάφισή του, στο τέλος της δεκαετίας του 1960 για να επεκταθεί ο Σταθμός Αυτοκινήτων στην πόλη, λέγεται ότι οδήγησε σε χρεωκοπία τη μεγάλη Οικοδομική Επιχείρηση του Παύλου Ροδίτη, λόγω του πανίσχυρου οπλισμένου σκυροδέματος που είχε κατά την ανέγερσή του!
Τα σχολεία στα μαθητικά μας χρόνια δεν ήταν "νούμερα", όπως σήμερα, 1. 2. 3... Είχαν επίθετο, το οποίο έπαιρναν από το όνομα του ευεργέτη ή του διευθυντή, γεγονός που τους χάριζε μεγαλύτερο κύρος και σεβασμό: Του Βουβάλη και του Μαύρου στην Πόθια, του Μελά στο Χωριό. Ή το όνομα της περιοχής που βρισκόταν, όπως το δικό μας, που ονομαζόταν του "Παντίνου" ή το Πέρα Σχολείο, καθώς και το ένα από τα δύο σχολεία του Χωριού, της Παναγίας των Τσικχουών.
Τον Σεπτέμβρη, λοιπόν, του 1945, κατεβήκαμε στην πόλη. Μας παρουσίασε ο πατέρας, εμένα και τον μεγαλύτερο αδερφό μου, στον διευθυντή Νικόλαο Καθοπούλη, της "Πρώτης Σχολής" , όπως επίσημα ονομαζόταν το σχολείο της ενορίας μας, επειδή ήταν το αρχαιότερο απ' όλα. Ήταν σχολείο μόνο για τ' αγόρια. Ενδεικτικά δεν είχαν δώσει τα σχολεία εκείνη τη χρονιά, λόγω του πολέμου. Αυτό θα γινόταν στη λήξη του σχολικού έτους, 1945-46. Ο διευθυντής μάς έγραψε, καταρχάς, στη δευτέρα τάξη και τους δύο. Μόλις, όμως, διαπίστωσε τον υπερβολικό αριθμό των μαθητών στην τάξη αυτή, υποχρεώθηκε να μας χωρίσει, αφήνοντας εμένα,ως μικρότερο, στην πρώτη! Το ίδιο έκανε και σε άλλα οικογένειες που είχαν δύο αγόρια, με διαφορά ηλικίας ενός έτους! Στον πατέρα μας δικαιολογήθηκε πως αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα από μαθητές που γύρισαν από την Παλαιστίνη, όπου είχαν πάει ως πρόσφυγες με τους γονείς τους. Τώρα πια ήμουνα κανονικός μαθητής με φύλακα, βιβλίο, πλάκα, τετράδιο και μολύβι!
Δασκάλα είχα την Καλλιόπη Παστρικού. Ηταν μια πολύ λεπτή, κοντούλα, γλυκιά και συμπαθητική κυρία. Φορούσε πάντα στο κεφάλι ένα μαύρο τσεμπεράκι που την έδειχνε μεγαλύτερη, απ' όσο ήταν. Ζήτησε απ' όλους να έχουμε στον πάνινο φύλακα μας, καθημερινά, από τη Δευτέρα ώς το Σάββατο, το Αναγνωστικό μας, "ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ". Δύο τετράδια, ένα ξύλινο μολύβι και μια πλάκα με σφουγγαράκι και πέτρινο μολυβδοκόντυλο.
Με αγαπούσε πολύ η Παστρικού, γιατί μάθαινα εύκολα, μέσα από το Αλφαβητάρι, με τις χρωματιστές εικόνες, πώς κτυπά η καμπάνα: Ντιν, νταν, νταν, ντον! Ανάλογα φαίνεται με το μέγεθος και το βάρος της!... Πώς γαυγίζει το σκυλί, σύμφωνα κι αυτό με τη ράτσα του: Αφ, γαβ, γαφ, γαυ. Πώς περιστρέφεται η σβούρα, πώς πετά ο αετός. Ποια ήταν η οικογένεια Χωραφά. Πώς παίζεται η κολοκυθιά και τόσες άλλες χρήσιμες κι ευχάριστες πληροφορίες!... Προσπάθησε να μου λύσει και την πρώτη μεγάλη απορία μου, όταν τη ρώτησα, γιατί μάλλωσε τον Ηλία που διάβασε το μάθημα πιο γρήγορα από μένα! "Γιατί ο Ηλίας διαβάζει παπαγαλιστί", μου απάντησε. "Αλλού έχει το δάκτυλο, αλλού το βλέμμα κι αλλού βρίσκονται οι λέξεις στο βιβλίο του!"... Αλλά η απορία μου παρέμενε: Πού είδε κι άκουσε ο Ηλίας τον παπαγάλο και διάβαζε σαν κι αυτόν!...Και τραγουδάκια και προσευχές και παραμυθάκια μάς έλεγε, που μας άρεσαν πολύ. Την αγαπούσαμε όλα τα παιδιά, γιατί δεν κρατούσε ποτέ βέργα για τιμωρία, όπως οι υπόλοιποι δάσκαλοι των μεγαλύτερων τάξεων!..
Στη δευτέρα τάξη είχα αυστηρή δασκάλα, τη Θεμελίνα Ζερβού. Κρατούσε μόνιμα στο χέρι της έναν ξύλινο πήχη. Τα αγανακτισμένα κτυπήματά του δεχόταν συνήθως η έδρα, για να την προσέχουμε, αλλά όχι σπάνια και τα ... χεράκια μας, όταν ατακτούσαμε, ή δεν ξέραμε το μάθημα...
Στην τρίτη τάξη, 1947-48, ζήσαμε δύο ιστορικά γεγονότα: Την απελευθέρωση και ένωση των νησιών μας με την Ελλάδα και τη ... μετατροπή των σχολείων μας σε μικτά, αγοριών και κοριτσιών! Οι εγγραφές, τον Σεπτέμβριο του 1947, έγιναν μετά από... "ανταλλαγή πληθυσμών", ανάμεσα στα δύο σχολεία, του δικού μας που ήταν σχολείο αρρένων και του Παρθεναγωγείου, όχι με κριτήριο εθνικότητας αλλά ...φύλου!" Το ένα τρίτο της τάξης μας, των 52 μαθητών, ήταν για πρώτη φορά κορίτσια!
Και στην τρίτη τάξη ήρθαμε αντιμέτωποι με την ίδια παιδαγωγική μέθοδο, που γνωρίσαμε στην προηγούμενη... Η καινούργια δασκάλα μας, η Καλλιόπη Κωλέττη, πίστευε στις τεράστιες δυνατότητες και την αποτελεσματικότητα που είχε η βέργα τόσο στη μάθηση και όσο και στην αγωγή!...Και στον ρόλο της αυτόν είχε, δυστυχώς, τη συγκατάθεση και την επιδοκιμασία των οικογενειών μας! Όταν κάποιοι συμμαθητές μου, οι οποίοι έτρωγαν περισσότερο ξύλο στο σχολείο απ' όσο φαγητό στο σπίτι, το έλεγαν στους γονείς τους, εκείνοι τους απαντούσαν: " Αν σας έδειρε για την αμέλεια ή τις αταξίες σας, ν' αγιάσουν τα χεράκια της! Με 52 λουμπούνους* σαν και σας, πώς θα κάνει τη δουλειά της;"
Στην τάξη αυτή τα πράγματα δυσκόλεψαν και με την προσθήκη νέων μαθημάτων: Της Ελληνικής Μυθολογίας, της Παλαιάς Διαθήκης και της Φυσικής Ιστορίας. Ταυτόχρονα όμως είχε προστεθεί και μια καινούργια υποχρέωση, την οποία δεχτήκαμε με χαρά κι εμείς και οι γονείς μας. Μαζί με τον φύλακα, φεύγοντας από το σπίτι, έπρεπε να κρατάμε στο χέρι ένα κύπελλο για το ζεστό γάλα που θα πίναμε στο πρώτο διάλειμμα, με λίγο ψωμί και τυράκι!
Τη χρονιά εκείνη ήρθε στο σχολείο μας ένας καινούργιος μαθητής, με τ' όνομα Στέλιος, με καταγωγή από τη Χίο. Ξεχώριζε στα διαλείμματα και στα παιχνίδια, γιατί έλεγε το "και", όχι όπως όλοι μας σαν τους Κρητικούς, "τσε". Αυτό μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση! Όσο κι αν προσπαθούσαμε να τον μιμηθούμε, γιατί μας άρεσε, δεν μπορούσαμε να το καταφέρουμε! Τον ονομάσαμε κι εμείς, από αντίδραση "Καικέ", και από τότε, για όσο καιρό έμεινε στην Κάλυμνο, είχε χάσει τ' όνομά του! Στο μάθημα της Γλώσσας δεν μας άρεσαν τα ποιήματα, γιατί έπρεπε να τα αποστηθίζουμε. Δεν κατάλαβα ποτέ για ποιον λόγο έπρεπε εγώ να ξέρω και να θυμάμαι μέχρι σήμερα, πως: "η κοπέλα η Μαριγώ μια σωστή δουλειά δεν κάνει, - τη κουζίνα της ξεχνάει και θυμάται το χωριό; ..." Και τόσα άλλα!
Στην ίδια τάξη, όταν γιορτάστηκε η πρώτη επέτειος της απελευθέρωσης της Δωδεκανήσου, το 1948, ολόκληρη η οικογένειά μας ανέβηκε πάνω στο μπαλκόνι του Μαρίνου, δίπλα στο ζαχαροπλαστείο Λοΐζου, για να παρακολουθήσει την παρέλαση και να δει τον βασιλιά Παύλο και τη βασίλισσα Φρειδερίκη που ήρθαν να εκπροσωπήσουν την πατρίδα και να τιμήσουν ξεχωριστά το νησί μας, το οποίο πρωτοστάτησε στον αγώνα για τη λευτεριά των νησιών μας. Μόνο οι ανάπηροι και οι βαριά άρρωστοι έμειναν σπίτι εκείνη τη μέρα!
Στην τετάρτη τάξη πήρα μετεγγραφή στο Τραχωματικό Σχολείο μαζί με τον φίλο και συμμαθητή μου Φωκίωνα, καθώς αρρώστησαν και τα δικά μας μάτια, αν και η δική μου μητέρα έλουζε όλα τα παιδιά της κάθε Σάββατο με ζεματιστό νερό και βότανα! Εκεί γνώρισα την πιο χαμογελαστή δασκάλα, τη Νίκη Ολυμπίτου! Είχε μια μέθοδο που δεν τη συνάντησα ποτέ ξανά! Στην Αριθμητική, ένα μάθημα καθημερινό, μόλις δίδασκε κάτι καινούργιο, μας έβαζε πολλές ασκήσεις, για να το εμπεδώσουμε. Όσοι τις τελείωναμε σωστά, πριν κτυπήσει το κουδούνι, μας έβγαζε διάλειμμα!!! Δεν υπήρχαν τότε τροχοφόρα ή άλλοι κίνδυνοι που θα τη φόβιζαν, μην πάθουμε κάτι. Σε μένα και τον φίλο μου άρεσαν πολύ τα...διαλείμματα, γιατί βάζαμε στοίχημα με τους περαστικούς την αξία ενός λουκουμιού, ανεβοκατεβαίνοντας τα 12 σκαλοπάτια του Ταπητουργείου, με τα χέρια κάτω-και τα πόδια ψηλά! Στοίχημα που το κέρδιζε πάντα ο Φωκίων! Εγώ είχα ειδικευτεί στην οριζόντια χειροβάδιση επί του εδάφους!..
Στα τετράδια της Αντιγραφής, της Ορθογραφίας, της Γραμματικής, της Αριθμητικής και της Καλλιγραφίας μετρούσαμε ποιος είχε τα περισσότερα δεκάρια. Ήταν έγχρωμα με κόκκινες ή γαλανές ξυλομπογιές με περίτεχνες μονοκοντυλιές που μας άρεσαν πολύ και σαν εικόνα και σαν έπαθλο επίδοσης.
Και κάτι άλλο επίσης συνάντησα στο σχολείο αυτό που μ' άρεσε. Όταν η δασκάλα απουσίαζε, για κάποιο λόγο, μας διάβαζε ωραία διηγήματα ο επιστάτης του σχολείου, ο Γιώργος Τσουκαλάς! Ένα από τα πολλά παιδιά του υπήρξε αργότερα και συμμαθητής μου στο Γυμνάσιο.Στην πέμπτη τάξη είχα για πρώτη φορά δάσκαλο, αντί δασκάλα. Τον Θεόφιλο Τσαγκάρη. Έναν ψηλό, ήρεμο, μειλίχιο, και πάντα καλοντυμένο εκπαιδευτικό. Ίσως γι αυτό φρόντισε να έχουν και τα ουσιαστικά και τα επίθετα στη Γραμματική του, όμοια με εκείνον εμφάνιση! Να φέρουν την καθαρευουσιάνικη στολή τους, που τις έκανε αγνώριστες στα μάτια και στο μυαλό μας! Κοντά του μάθαμε, ότι όλες οι λέξεις στη Γλώσσα μας, δίπλα στη γνώριμη καθημερινή τους "ενδυμασία", είχαν και μια δεύτερη,τη σχολιανή, την επίσημη! Έτσι, η αλεπού, ο σκύλος, το κουνούπι, ο τζίτζικας, ο άνδρας, ο πατέρας , ο βοσκός, ο ψαράς, η κότα, το γεράκι, και πολλές- πολλές άλλες, μας συστήθηκαν ως αλώπηξ, κύων, κώνωψ, τέττιξ, ανήρ (που μπορεί να ήταν και πατήρ) , ποιμήν, αλιεύς, όρνις, ιέραξ και πολλές άλλες που για μας αποτελούσαν μια δεύτερη γλώσσα! Θα μας....βοηθούσαν να μάθουμε αργότερα και μια τρίτη στο Γυμνάσιο, μας έλεγε ο δάσκαλος, την Αρχαία, η οποία υπήρξε και η ... μήτηρ των δύο άλλων!...Είχε υπερβολική αδυναμία ο Τσαγκάρης με την καλαισθησία των τετραδίων και των γραμμάτων! Οι γραμμές που έπρεπε να χωρίζουν τα άρθρα και τα ονόματα και τα ρήματα, στην κλίση τους, όφειλαν να είναι ευθύγραμμες, στοιχημένες και ζυγισμένες στην εντέλεια!
Το μάθημα της Καλλιγραφίας ήταν το δυσκολότερο απ' όλα στο Δημοτικό! Από τη στιγμή που αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε μάλιστα μελάνι και πέννες με τη διχαλωτή φιδίσια γλώσσα τους!...Τα κεφαλαία γράμματα έπρεπε να έχουν στολίδια με περίπλοκες καμπύλες σε διαφορετικό πάχος!
Και κάτι άλλο -αυτή τη φορά πολύ ευχάριστο -μας είπε ο Τσαγκάρης που σφηνώθηκε στο μυαλό μας και δεν λησμονήθηκε ποτέ! Στο μάθημα των Θρησκευτικών άκουσε τον συμμαθητή και φίλο μου Φωκίωνα να του λέει ότι η γιαγιά του, η Φουκίαινα, που τον ανέτρεφε, γιατί ήταν ορφανός από πατέρα και μάνα, τις μεγαλοβδομάδες κρυβόταν κάτω από ένα χοντρό χράμι κι έτρωγε τυρί κι αυγά, για να μην τη βλέπει ο Θεός και πάει στην Κόλαση!!! Τότε ο δάσκαλος μάς είπε ότι ο Θεός δεν έφτιαξε καμία Κόλαση για τα παιδιά του, όταν δημιουργούσε τον Κόσμο!...Στο δεύτερο εξάμηνο της Έκτης τάξης είχα πια θεραπευτεί από τα τραχώματα και ξαναγύρισα στο σχολειό της γειτονιάς μου, όπου συνάντησα τους παλιούς συμμαθητές μου. Στη βορεινή αίθουσα, με δάσκαλο τον Γιώργο Σωτηρίου, τον λεγόμενο "Μιαούλη". Με μούσι σαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μπαστούνι αντί για βέργα στο χέρι, δεν κουράστηκε στα 35 χρόνια υπηρεσίας να διδάσκει την Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, όπως την ήξερε εκείνος και όχι όπως την ήθελε το σχολικό μας βιβλίο! ...Την είχε ακούσει από τον παππού του που ήταν σύγχρονος με όλους τους ήρωες του απελευθερωτικού μας Αγώνα. Μας ζήτησε να συρράψουμε πολλές κόλλες κατριγέ, όπου καταγράφαμε τις ένδοξες ναυμαχίες των Αγωνιστών, στις οποίες δέσποζαν τα κατορθώματα, η τόλμη και οι νίκες του δοξασμένου ναύαρχου Ανδρέα Μιαούλη, του μπουρλοτιέρη Κανάρη και άλλων, προς τους οποίους έτρεφε απεριόριστο θαυμασμό. Για να τον προλαβαίνω στη γρήγορη υπαγόρευση, τα μαθήματα καλλιγραφίας και τα στολίδια των γραμμάτων πήγαν περίπατο και έγινα κακογράφος! Όταν δεν θέλαμε να μας εξετάσει στο μάθημα της Ιστορίας, του ζητούσαμε να μας επαναλάβει ένα παλαιότερο κατόρθωμά τους που το είχαμε ξεχάσει. Το έκανε ευχαρίστως!..
Στα προβλήματα της Αριθμητικής ο εξεταζόμενος μαθητής ξεχνούσε και αυτά που ήξερε, όταν έβλεπε το μπαστούνι του να αιωρείται πάνω από το κεφάλι, για να λειτουργεί άλλοτε ως δείκτης σφαλμάτων και άλλοτε ως όπλο απειλής, το οποίο όμως ουδέποτε χρησιμοποιούσε! Πάντως, εμείς νιώθαμε περήφανοι που είχαμε για δάσκαλο τον φλογερό πατριώτη και αγωνιστή που συνελήφθη από τους κατακτητές, φυλακίστηκε και εκτοπίστηκε για τη γενναία στάση και δράση του ενάντια στην προσπάθεια των Ιταλών να επιβάλουν τη δική τους γλώσσα ως επίσημη στα σχολειά μας! Ήταν ο δάσκαλός μας, ο Γεώργιος Σωτηρίου, που είχε τη λαμπρή και συγκινητική ιδέα να μεταβεί σύσσωμος ο καλυμνιακός λαός στο νεκροταφείο του Αγίου Μάμμα, για να βροντοφωνάξει το χαρμόσυνο μήνυμα της πολυπόθητης Λευτεριάς των νησιών μας. Να το ακούσουν, να ξυπνήσουν και να σηκωθούν από τα μνήματα οι γενιές των νεκρών πατέρων και προγόνων μας και να χαρούν μαζί μας! Τους το χρωστούσαν, γιατί ήταν εκείνοι που κράτησαν άσβεστη την ελπίδα τόσους αιώνες!
Τρία ήταν τα πιο ευχάριστα μαθήματα στο Δημοτικό: Τα Τεχνικά (Ιχνογραφία- Χειροτεχνία), η Γυμναστική και η Ωδική. Στο πρώτο θυμάμαι τη χαρά, όταν στην Τετάρτη τάξη με επισκέφτηκε, άρρωστο στο σπίτι, η δασκάλα Ευρυδίκη Μακρυλλού, για να μου φέρει πολύχρωμες κόλλες γλασέ για χειροτεχνική εργασία! Την Ωδική στις δύο τελευταίες τάξεις από κοινού έκανε η Σεβαστή Ρήγα που είχε την καλύτερη φωνή και το πλουσιότερο ρεπερτόριο σε εθνικά, θρησκευτικά και φυσιολατρικά τραγούδια. Τη Γυμναστική την αγαπούσαμε περισσότερο απ' όλα, γιατί δεν τη βλέπαμε σαν μάθημα, αλλά σαν συνέχεια των παιχνιδιών στην αγαπημένη αυλή του σχολείου μας. Αλλά και γιατί θα υποχρέωνε τους γονείς να μας αγοράσουν, στα χρώματα της σημαίας μας, μπλουζάκια, παπούτσια και παντελονάκια για τις Γυμναστικές Επιδείξεις, λίγο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές.

...Στις τελευταίες, τον Μάιο του 1951, θα έπρεπε να προγραμματίσει ο πατέρας ένα ακόμη πρόσθετο έξοδο: Να μου αγοράσει πηλήκιο, εάν πετύχαινα στις εισαγωγικές εξετάσεις στο Γυμνάσιο. Ήταν όμως μια δαπάνη, που επιθυμούσε διακαώς να υποστεί!....Με την ευχή των γονιών μου, λοιπόν, ξεκίνησα, στις πρώτες μέρες του καλοκαιριού, προς το Νικηφόρειο, με την ελπίδα της επιτυχίας και της... χρέωσης του πατέρα με το σχολικό έμβλημα, το οποίο θα βάραινε με ευθύνες και σκοτούρες και τα δύο κεφάλια μας, του πατέρα και το δικό μου!...
Απρίλιος, 2022
Νικήτας Σκ.Καραφυλλακης.
*Λούμπουνας: εξόγκωμα, πρήξιμο (Λεξικό του Ιδιώματος της Καλύμνου).
























