Β΄: Δάσκαλος μια φορά κι έναν καιρό (Επαγγελματικές μνήμες) - Του Νικήτα Καραφυλλάκη*


Δεν ήταν μόνο οι επιθεωρητές που είχαν αποκτήσει με νόμο* πολλαπλές αρμοδιότητες, συχνά καθοριστικές για την τύχη και την εξέλιξη των υφισταμένων τους. Όπως, μεταξύ άλλων, και της σύνταξης Εκθέσεων, οι οποίες σε παλαιότερες εποχές έκριναν και αξιολογούσαν: Τη σωματική, πνευματική και ψυχική υγεία του δασκάλου! Την επιμέλεια, την ευσυνειδησία, την επιστημονική κατάρτιση, τη διδακτική και παιδαγωγική του ικανότητα, ακόμα και τον... χαρακτήρα του(!), όπως αυτός εκδηλωνόταν, τόσο στο φυσικό, όσο και στο κοινωνικό περιβάλλον τού σχολείου!!! Εκθέσεις, οι οποίες έπρεπε να καταλήγουν πάντοτε στη διατύπωση: "κατηγορηματικής γνώμης περί της ποιότητος αυτού και της τύχης, ής είναι άξιος".**
Από κοντά και οι γονείς των μαθητών, οι οποίοι είχαν και έχουν πάντοτε περισσότερους και σοβαρότερους λόγους από οποιονδήποτε άλλον να παρακολουθούν και να προσφέρουν κάθε δυνατή βοήθεια και χρήσιμη πληροφορία για το παιδί τους, να ενημερώνουν και να ενημερώνονται σε θέματα που αφορούν τη φοίτηση, την προσαρμογή, την πρόοδο και την ψυχική υγεία των παιδιών τους.
Δεν λείπουν όμως κι εδώ περιπτώσεις γονέων, οι οποίοι, είτε από άγνοια είτε από "αδυναμία " στα τέκνα τους, δημιουργούν περισσότερα προβλήματα, από εκείνα που καλούνται να αντιμετωπίσουν και να επιλύσουν από κοινού με το σχολείο. Αποκλίνουσες στάσεις και συμπεριφορές γονέων, οι οποίες έρχονται να προσθέσουν δυσκολίες και προβλήματα στη συνεργασία με τους δασκάλους των παιδιών τους. Λόγια και πράξεις που συνθέτουν έναν πίνακα με θλιβερά ή φαιδρά γεγονότα και χρώματα. Με αποχρώσεις που πληγώνουν ή διασκεδάζουν.
Ένα μικρό απάνθισμα από δικά μου προσωπικά βιώματα είναι αρκετό να επιβεβαιώσει του λόγου το αληθές.
_Πατέρας παρακαλούσε να χειροδικεί ο δάσκαλος στο παιδί του!
Οι γονείς στις μέρες μας δεν επιτρέπουν - και σωστά- να τιμωρούνται τα παιδιά τους με σωματικές ποινές για οποιονδήποτε λόγο. Να που σ' εμένα, όμως, έτυχε η περίπτωση πατέρα, όχι μόνο να με παρακαλεί να δέρνω τον γιο του, αλλά και να με εγκαλεί για παράλειψη καθήκοντος! Να συμμετέχω ενεργά στον αγώνα της οικογένειας για τη διάπλαση του χαρακτήρα των παιδιών της!!!
Αίτημα που φυσικά δεν ικανοποιήθηκε. Ο Ιάκωβος Οικ., παιδί προϊσταμένου Δημόσιου Οργανισμού με καταγωγή από άλλον Νομό, παρακείμενο στον δικό μας, φοιτώντας στις δύο μεγαλύτερες τάξεις στο 1ο δημοτικό σχολείο Καλύμνου, μόνο στον ύπνο του δεν ατακτούσε! Δεν υπήρχε μαθητικό και γενικότερα παιδικό παράπτωμα που να μην το διέπραξε! Η περίπτωσή του δικαίωνε το γνωστό αρχαίο ρητό: "πονηράν φύσιν μεταβαλείν ου ράδιον".***
_Αλλά και μαθητές θα προτιμούσαν τη βέργα από άλλου είδους τιμωρίες...
Όταν τοποθετήθηκα στο Βουβάλειο δημοτικό σχολείο, μία από τις έξι μεγάλες εκπαιδευτικές μονάδες της Πόθιας, καθιέρωσα στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής για πρώτη φορά στο νησί δύο παιχνίδια που ήταν κατάλληλα για τα μικρά σχολικά προαύλια που διέθεταν όλα τα διδακτήρια στο νησί μας: Τη Χειροσφαίριση, για τ' αγόρια και το "Γερμανικό", για τα κορίτσια. Το χειρόσφαιρο στο δεύτερο ημίωρο του μαθήματος, μετά τις σουηδικές ασκήσεις για τις γυμναστικές επιδείξεις στο τέλος της σχολικής χρονιάς, αγαπήθηκε τόσο πολύ, ώστε σύντομα το έμαθαν και το έπαιζαν σε όλα τα σχολεία. Η πρόταση για διοργάνωση αγώνων κυπέλλου μεταξύ όλων των σχολικών μονάδων βρήκε ανταπόκριση και τον πρώτο τελικό, τον Ιούνιο του 1969, παρακολούθησαν με ενδιαφέρον γονείς και μαθητές και από τα δύο σχολεία που προκρίθηκαν για τον "Τελικό". Τα δύο αυτά παιχνίδια μου έδωσαν σ' ένα μεγάλο βαθμό τη λύση για την αντιμετώπιση προβλημάτων πειθαρχίας και αμέλειας. Μαθητές σε σοβαρά παραπτώματα και παραλείψεις καθηκόντων μού ζητούσαν, ικετευτικά, με βέργα στο χέρι να τους τιμωρήσω, αντί να τους στερήσω τη χαρά του παιχνιδιού!!!
_Η αξιολόγηση των εθνικών επετείων.
Ο Σακελλάρης Α., γνωστός μεταπολεμικός επίτροπος σε κεντρικό ναό της Πόθιας και, κατά δήλωση του, δημοσιογράφος, είχε μία από τις δύο καλύτερες μαθήτριές μου στην Έκτη τάξη του σχολείου, στο οποίο υπηρετούσα τη δεκαετία του 1970. Ως ισόβαθμες και οι δύο μαθήτριες είχαν επιλεγεί σημαιοφόροι για τις παρελάσεις. Μετά από κλήρωση η κόρη του, η Μαρία, θα κρατούσε τη σημαία στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου και η άλλη, η Δήμητρα Δ., της 25ης Μαρτίου. Μόλις το πληροφορήθηκε ο Σακελλάρης - εργασία δεν είχε για να τη διακόψει - έξαλλος από οργή και αγανάκτηση - εισβάλλει στο σχολείο, ανοίγει βίαια την είσοδο του γραφείου της διεύθυνσης και καταγγέλλει την... αδικία στο παιδί του: "Να οριστεί σημαιοφόρος στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, η οποία "από εθνικής απόψεως είναι κατωτέρα της 25ης Μαρτίου; Απαράδεκτο!!! " Και συμπληρώνει: "Αν δεν γίνει η διόρθωση της αδικίας και ταπείνωσης του παιδιού μου, θα απαιτήσω τη μετεγγραφή του σε άλλη σχολική μονάδα!" Καμία προσπάθεια του δασκάλου και της διεύθυνσης να τον μεταπείσει, να αλλάξει γνώμη, για να παραμείνει η Μαρία στο γνωστό της σχολικό περιβάλλον, δεν απέδωσε. "Η 28η Οκτωβρίου ως γεγονός", υποστήριζε ο Σακελλάρης, "υστερεί σημαντικά από την 25η Μαρτίου, ημέρα έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης, η οποία χάρισε την Ελευθερία στη σκλαβωμένη Πατρίδα μας, ενώ η άλλη, δεν είχε κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα, αφού η Χώρα μας υποδουλώθηκε στον Ιταλογερμανικό Άξονα!" Το μάθημα Ιστορίας και αξιολόγησης των δύο επετείων από τον χειμαρρώδη "ιστορικό" δεν στάθηκε ικανό να μεταβάλει τη θέση και την απόφαση τού Συλλόγου διδασκόντων του σχολείου: Η διαδικασία κρίθηκε άψογη και οι κατηγορίες ανυπόστατες. Η ρηματική διαμαρτυρία και απειλή τού γονέα να οδηγήσει το "πληγωμένο" παιδί του στο 6ο Δημοτικό Σχολείο που απείχε τριπλάσια απόσταση από το σπίτι του απορρίφθηκε ως αβάσιμη, ανιστόρητη και προσβλητική, τόσο για το σχολείο, όσο και για τον δάσκαλο. Όλες οι προσπάθειες των εκπαιδευτικών, να μη διαπράξει ένα τέτοιο λάθος που θα είχε, μεταξύ άλλων, και σοβαρές συνέπειες στη μαθησιακή πορεία και στην ψυχική και συναισθηματική ισορροπία της κόρης του, δεν έφεραν αποτέλεσμα. Ούτε η σθεναρή αντίδραση της Μαρίας στάθηκε ικανή να τον κάνει να αλλάξει την απόφασή του. Την επόμενη μέρα επανήλθε με γραπτή αίτηση, όπως του ζητήθηκε. Κράτησε, ο κάτασπρος από "φυσικού του" και κατακόκκινος από τον θυμό του πατέρας, στο ένα χέρι το χαρτί της μετεγγραφής και στο άλλο το χέρι της δακρυσμένης κόρης του κι έφυγε οργισμένος και... ικανοποιημένος!
Η Μαρία, στη νέα σχολική μονάδα, έχοντας χάσει τις φίλες και τον δάσκαλό της, έκλαιγε καθημερινά και σταμάτησε να διαβάζει! Μετά από λίγες μέρες επιστρέφει ο Σακελλάρης με κομμένα τα φτερά και εκλιπαρεί, με ένα βροντερό "ήμαρτον", να δεχθεί το σχολείο την επιστροφή της κόρης του! Το αίτημά του ικανοποιήθηκε, μετά από την υποβολή ...τρισέλιδης αναφοράς, ειλικρινούς μεταμέλειας και αναγνώρισης του λάθους, όπως του ζητήθηκε: Από μία σελίδα για τον καθένα παράγοντα που έθιξε η πράξη του: Το σχολείο, τη διεύθυνση και τον δάσκαλο του παιδιού του. "Και περισσότερες μπορώ να σας υποβάλω αρκεί να επιστρέψει το παιδί μου", δήλωσε. Από εκείνη την ημέρα δεν τίμησε ξανά το σχολείο με την παρουσία του, στερώντας τους δασκάλους και από άλλα ενδιαφέροντα ιστορικά του μαθήματα... Στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου που ακολούθησε μετά από λίγες μέρες, ο Σακελλάρης χειροκρότησε το σχολείο και τη σημαιοφόρο του! Σε όσους επιχείρησαν να τον πειράξουν, δήλωνε με υπερηφάνεια πως η κόρη του παρέλασε χρονολογικά πρώτη ως καλύτερη μαθήτρια από την άλλη!!!
25 Μαρτίου, 2023.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!
*Κανονιστικό Διάταγμα 16-01-1915 (ΦΕΚ τ.Α´ 158/05-05-1915)
**... να έχει την τύχη, για την οποία είναι άξιος.
***Ο κακός χαρακτήρας δεν αλλάζει εύκολα.(Μένανδρος).
ΣΗΜ: Θα ακολουθήσει και Γ' ...
























