"ΤΟ ΚΑΣΤΡΟΜΟΝΑΣΤΗΡΟ ΤΗΣ ΚΥΡΑΨΗΛΗΣ" της Α. Σκουμπουρδή. -Βιβλιοκρισία του Γ.Χατζηθεοδώρου*

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟΜΟΝΑΣΤΗΡΟ ΤΗΣ ΚΥΡΑΨΗΛΗΣ
ΑΡΤΓΕΜΙΔΑΣ ΣΚΟΥΜΠΟΥΡΔΗ -ΤΑΥΛΑΡΙΟΥ
Βιβλιοκρισία Γεωργίου Ι.Χατζηθεοδώρου

Εντελώς πρόσφατα κυκλοφόρησε και παρουσιάστηκε στο Αναγνωστήριο Καλύμνου το νέο βιβλίο της εξαίρετης Καλυμνιάς συγγραφέως και μεγάλης κυρίας της στορικο-λαογραφίας των Αθηνών κ. Αρτέμης Σκουμπουρδή -Ταυλαρίου, το βιβλίο « Το Καστρομονάστηρο της Κυραψηλής»
Για όσους ίσως δεν γνωρίζουν, η Άρτεμις Σκουμπουρδή, γνήσια Καλυμνιά από πατέρα και μάνα, και γεννημένη στην Κάλυμνο, από μικρή ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε ξεναγός στην Αθήνα και ιστορία της τέχνης στη Μαδρίτη. Παράλληλα με τις επαγγελματικές της υποχρεώσεις, ως ξεναγού κλάσεως, ασχολείται με την ιστορική και λαογραφική μελέτη της παλιάς Αθήνας, διδάσκει στη Σχολή Ξεναγών, δίνει διαλέξεις σε πολιτιστικούς Συλλόγους, επιμελείται και παρουσιάζει ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές αρχαιολογικού περιεχομένου, είναι επιστημονική Σύμβουλος σε τηλεοπτικές εκπομπές της (ΕΡΤ) με θέματα ιστορικά και λαογραφικά, αρθρογραφεί σε εφημερίδες και περιοδικά (πρόσφατα εκλέχθηκε και Δημοτική Σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων - η πρώτη Καλυμνιά που έτυχε αυτής της αναγνώρισης) και επί πλέον έχει να επιδείξει σημαντικότατο συγγραφικό έργο που σχετίζεται κυρίως με την πόλη που λατρεύει, την Αθήνα. Καρπό της συγγραφικής ενασχόλησής και έρευνάς της αποτελούν και οι εξής αυτοτελείς εκδόσεις: «Αθήνα-Ιστορία-Τέχνη-Μνημεία» (δίγλωσσο), Αθήνα 1996, «Θέατρα της παλιάς Αθήνας», Αθήνα 1997, «Μνήμες από την Αθήνα του χθές» (δίγλωσσο), Αθήνα 1998, «Η Ακρόπολις των Αθηνών», Αθήνα 1999, «Καφενεία της παλιάς Αθήνας» (δίγλωσσο), Αθήνα 2000, «Ψυρρή η γειτονιά των ηρώων, Αθήνα 2003. Το τελευταίο μεγάλο της βιβλίο είναι η δεύτερη έκδοση του βιβλίου «Ψυρρή η γειτονιά των ηρώων», τα οποίο επανεκδόθηκε σε ένα ογκώδη τόμο (664 σελίδες) το 2013, συμπληρωμένο μετά από εξαντλητική έρευνα με νέα στοιχεία, επαυξημένο και εμπλουτισμένο με πλούσια εικονογραφία, «Περίπατοι κληρονομιάς στην Αθήνα, Αθήνα 2004, « Αθήνα μια πόλη μαγική», Αθήνα 2004, « Η Ακρόπολις των Αθηνών, Αθήνα 2007, « Μοναστηράκι και Πλάκα ο γειτονιές των Θεών», Αθήνα 2016.
Όλα αυτά καθιέρωσαν την κ. Σκουμπουρδή ως την κατ’ εξοχήν ιστορικο-λαογράφο της Αθήνας στην εποχή μας.
Δεν ήταν δυνατό, η πολυγραφότατη κ. Σκουμπουρδή μέσα στα τόσα της βιβλία για τη «λατρεμένη» της Αθήνα, να μην γράψει κάτι και για την ιδιαίτερη της πατρίδα την Κάλυμνο. Όντως, με το βιβλίο της « Το καστρομονάστηρο της Κυραψηλής», εκπληρώνει στο ακέραιο το χρέος της, παραδίδοντας μετά από εξαντλητική έρευνα στους συμπατριώτες της και στην καλυμνιακή βιβλιογραφία και ιστορία μια εργασία ή οποία φέρνει στο φως νέα εντελώς έγκυρα ιστορικά στοιχεία, για το καστρομονάστηρο Παναγιάς της Κυραψηλής, και αποκαλύπτουν πτυχές της ζωής προσώπων τα οποία συνδέονται με αυτό, άγνωστες και ως τώρα περιβαλλόμενες και διατηρούμενες στην καλυμνιακή μνήμη, μόνο μέσα από προφορικές αφηγήσεις που παρέπεμπαν σε μύθους.
Το βιβλίο πριν εκδοθεί διά του τύπου, είχε παρουσιαστεί προεισαγωγικά το καλοκαίρι που μας πέρασε, αλλά μόνο τώρα με την έκδοσή του έγινε αντιληπτή η σπουδαιότητα και η σημασία του.
Εκδόθηκε σε χαρτί ιλλουστρασιόν, με δαπάνη της Αστικής Εταιρείας «ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΚΩ» και με τη φροντίδα του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Δήμου Καλυμνίων. Απαρτίζεται δε από 158 σελίδες στις οποίες εκτός του καθαυτού κειμένου εμπεριέχονται και πολλές έγχρωμες και μαυρόασπρες εικόνες, πίνακες, φωτογραφίες, έγγραφα, χάρτες κλπ. και αφιερώνεται κυρίως σε πρόσωπα οικογενειακά
Μετά τις ευχαριστίες της συγγραφέως το προλογίζουν ή απευθύνουν χαιρετισμό ο Δρόσος Ταυλάριος, η πρόεδρος του Δ/Σ της Αστικής Εταιρείας ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΚΩ, κ. Διονυσία Τελλή-Τσιμισίρη, και ο ιατρός Δημήτρης Γερούκαλης.
Η συγγραφέας αρχίζει ευφυέστατα την αφήγησή της με δύο 15 σύλλαβους στίχους, από το αγνώστου μεσαιωνικού ποιητή «Χρονικό του Μορέως» (14ος αι.).
«Θέλω να σε αφηγηθώ αφήγησιν μεγάλην·
κι αν θέλεις να με ακροαστής ορπίζω να σ’ αρέση».
γιατί, όντως, όπως γράφει: «Σαν παραμύθι, αφήγηση ελκυστική, φαντάζει η ιστορία της ίδρυσης του Καστρομονάστηρου της Παναγία της Κυραψηλής». Ξεκινά με μια πολύ σύντομη αναφορά στην ιστορική διαδρομή της Καλύμνου μέσα στους αιώνες και επικεντρώνεται πιο διεξοδικά στο Βαθύ, και τα πολλά μνημεία του.
Στη συνέχεια η συγγραφεύς με βοηθό τις, μέσα από την ενδελεχή έρευνά της, πολλές πληροφορίες, παλιές και νεότερες, αναφέρεται λεπτομερώς στην ίδρυση του μοναστηριού της Κυραψηλής και τη συμβολή του στην κοινωνία βασικά του Βαθύ.
Έχει συντηρηθεί από την προφορική παράδοση, και σε ελάχιστες γραπτές πληροφορίες που και αυτές πάλι στην παράδοση στηρίζονται, ο θρύλος για την ίδρυση της Μονής από κάποιον, Αρχιθαλάσσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τον Αχμέτ Γκιούλ Πασά· παράδοση που έμοιαζε σωστό παραμύθι, γιατί δεν υπήρχαν στοιχεία που να φανερώνουν ακόμα και αυτή την ύπαρξη του εν λόγω Πασά. Η κ. Σκουμπουρδή, πήρε αυτόν τον θρύλο, και τον έκανε ιστορία. Ιστορία γοητευτική, αλλά και με τέλος δραματικό, αφού ο ήρωάς της μαρτύρησε για του Χριστού την πίστη την αγία. Τον ανέδεξε αληθινή ιστορική πραγματικότητα η οποία αποδεικνύεται από τα επίσημα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κωνσταντινούπολης - Ρόδου) τα οποία ερεύνησε και παραθέτει στο βιβλίο. Έχω την ευχάριστη πληροφορία ότι ήδη έχουν γίνει ενέργειες για την αγιοκατάταξη του Καλύμνιου Γεωργίου Ταυλάριου ή αν θέλετε του γενίτσαρου Αρχιθαλάσσιου Αχμέτ Γκιούλ Πασά, ως αποδεδειγμένου μάρτυρα της χριστιανικής πίστης μας
Εκτός του Αχμέτ Πασά η κ. Σκουμπουρδή μας δίνει, επίσης έγκυρες και αξιόπιστες πληροφορίες και για ένα άγνωστο στους περισσότερους από εμάς ευεργέτη του Βαθύ, τον Αντώνιο Γεωργίου Κουρούνη που θα είχε πολλά να προσφέρει στον τόπο μας εάν δεν τον προλάβαινε ο Χάρος, μόλις στα 38 του χρόνια.
Εν ολίγοις, με το βιβλίο βιβλίο της « Το Καστρομονάστηρο της Κυραψηλής» η κ. Σκουμπουρδή προσθέτει άγνωστες σελίδες στην ιστορία της Καλύμνου.
Λεπτομέρειες για όλα θα βρείτε στο βιβλίο· λεπτομέρειες που θα σας συναρπάσουν.
Συμπερασματικά το βιβλίο αυτό της κ. Σκουμπουρδή αποτελεί ιστορικό τεκμήριο της Καλύμνου, το οποίο όλοι οι Καλύμνιοι θα πρέπει να τιμήσουν διαβάζοντάς το και να αποδώσουν την πρέπουσα τιμή μνήμης ( γιατί όχι και με ανέγερση προτομών-τόσες και τόσες κάναμε και έχουμε) στα πρόσωπα που αναδύονται και αναδεικνύονται ιστορικά μέσα από τα σελίδες του.
Τα θερμά μου συγχαρητήρια στη συγγραφέα και τις ευχές μου για εύκαρπη συνέχεια της συγγραφικής της και όχι μόνο δραστηριότητας
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ
Γεώργιος Ι. Χατζηθεδώρου
























